FAQ items aan het laden...
FAQ
Welke beugel krijg je en wanneer moet je die dragen?

Er zijn verschillende soorten beugels. Een slotjesbeugel bijvoorbeeld. Die zit aan je tanden
vast. Ook zijn er beugels die je zelf in en uit kunt doen. Soms komt daar een
buitenboordbeugel bij. Die zit met een band om je achterhoofd of je nek vast Misschien
moet je de beugel dag en nacht dragen. Of je hoeft hem alleen maar ‘s nachts in. Het
hangt er allemaal vanaf hoe scheef je tanden en kiezen staan. En wat er voor nodig is om
ze op de goede plek te krijgen. Dat bepaalt welke beugel voor jou de beste is en wanneer
je die beugel moet dragen.

Kun je met een beugel alles eten?

Helaas kun je met een beugel niet alles eten. Zo zul je met je beugel in, dropjes, toffees en
andere plakkerige dingen moeten laten staan. Neem ook liever geen kauwgom. De resten
ervan gaan op je beugel vastzitten en die krijg je er heel lastig vanaf. Wees ook voorzichtig
met draadjesvlees en met cola of andere frisdrank. In de dranken zitten suikers. Die
suikers veroorzaken tandplak. En door tandplak krijg je gaatjes. Met je beugel in je mond
kun je tandplak lastig wegpoetsen

Kun je met een beugel gewoon je tanden poetsen?

Je kunt gewoon je tanden poetsen. Het is zelfs belangrijk dat je extra veel aandacht
besteedt aan het poetsen van je tanden, kiezen en je beugel. Het is bij sommige beugels
wel moeilijker om het goed te doen. In dat geval kun je gebruikmaken van speciale
tandenborstels. Daarover krijg je handige tips als je de beugel krijgt.

Hoe vaak moet je terugkomen voor je beugel?

Meestal moet je één keer per maand voor je beugel terugkomen. In het begin duren deze
bezoeken ongeveer een half uur. Later worden ze steeds korter. Je kunt niet altijd na
schooltijd terecht. Misschien zul je daarvoor weleens een uurtje van school missen.

Naar wie ga je toe voor een beugel?

De gespecialiseerde tandarts, die scheve tanden en kiezen weer recht zet, is een
orthodontist. Sommige tandartsen kunnen ook zelf beugels maken. Eerst kijkt hij hoe
scheef je tanden en kiezen staan. Het kan zijn dat je nog te jong bent voor een beugel.
Dan moet je kaak eerst nog verder groeien. Als je wel aan een beugel toe bent, maakt hij
een afdruk van je boven- en ondertanden. Daarvoor moet je in een soort papje happen.
Dat smaakt meestal naar pepermunt. Ook maakt hij röntgenfoto’s en gewone foto’s van je
tanden en kiezen. Daarop kan hij zien welke beugel voor jou de beste is. Bij het volgende
bezoek vertelt hij dat aan jou en aan je ouders.

Hoe lang moet je een beugel dragen?

Gemiddeld moet je twee tot drie jaar een beugel dragen. Dat is niet altijd dezelfde. In je
hele beugelperiode heb je vaak verschillende beugels nodig.

Hoe werkt een beugel?

Een beugel trekt of duwt je tanden en kiezen in de goede richting. Een beugel moet je
regelmatig laten bijstellen. Dan blijft hij je tanden en kiezen de juiste kant op duwen

Welke beugel krijg je en wanneer moet je die dragen?

Er zijn verschillende soorten beugels. Een slotjesbeugel bijvoorbeeld. Die zit aan je tanden
vast. Ook zijn er beugels die je zelf in en uit kunt doen. Soms komt daar een
buitenboordbeugel bij. Die zit met een band om je achterhoofd of je nek vast Misschien
moet je de beugel dag en nacht dragen. Of je hoeft hem alleen maar ‘s nachts in. Het
hangt er allemaal vanaf hoe scheef je tanden en kiezen staan. En wat er voor nodig is om
ze op de goede plek te krijgen. Dat bepaalt welke beugel voor jou de beste is en wanneer
je die beugel moet dragen.

Waarom krijg ik een beugel?

Je krijgt een beugel als je tanden naar voren staan. Of als je tanden en kiezen niet goed
op elkaar passen. De beugel zorgt er voor dat je tanden en kiezen rechter komen te staan.
Zo kun je bijvoorbeeld beter kauwen. Ook je tanden poetsen gaat gemakkelijker. Daardoor
blijven je tanden en kiezen gaaf en gezond. En een mond met rechte tanden ziet er
natuurlijk mooi uit.

Ik rook. Kan ik een implantaat krijgen?

Een implantaat is een kunstwortel die in het kaakbot is bevestigd. Verloren tanden of
kiezen worden hiermee vervangen. Op het implantaat komt een kroon, brug of prothese.
Nadat het implantaat is geplaatst, sluit het tandvlees er omheen. Het implantaat moet
goed vast komen te zitten in het bot.
Roken is om meerdere redenen af te raden als u een tandimplantaat overweegt of al een
tandimplantaat hebt.

Kan ik mijn implantaten verliezen?

Een implantaat onder een kroon of brug zit verankerd in het bot. Het is erg belangrijk dat u
de overgang van de kroon of brug naar het tandvlees goed schoonmaakt. Poets dit gebied
zorgvuldig met een zachte tandenborstel en gebruik tandenstokers, ragers en/of
flossdraad. Bij een slechte mondhygiëne kunt u uw implantaat verliezen.
Implantaten die als pijlers dienen onder een overkappingsprothese maakt u schoon met
een zachte tandenborstel, ragers en/of (super)flossdraad. Poets tweemaal per dag het
deel van het implantaat dat boven het tandvlees uitsteekt. Besteed extra aandacht aan de
overgang van het implantaat naar het tandvlees. Reinig de ruimte onder de spalk met
ragers en/of superfloss op aanwijzing van uw tandarts of mondhygiënist. Als u
voedselresten en plak rond de implantaten niet weghaalt, gaat het tandvlees ontsteken.
Daardoor verliezen ze op den duur hun houvast, gaan ze los staan en kunnen ze pijn
veroorzaken.

Wat gebeurt er na het inbrengen van de implantaten?

Na plaatsen van de implantaten kan het tandvlees ter plaatse pijnlijk en gezwollen zijn.
Daarvoor krijgt u zonodig een pijnstillend middel voorgeschreven. Ook is het verstandig
gedurende één of twee weken na het aanbrengen van implantaten uw voeding aan te
passen. Uw behandelaar kan u daarbij adviseren.
De eerste maanden na plaatsen mag u de implantaten niet te zwaar belasten. Een tijdelijk
geplaatste voorziening waarborgt de kauwfunctie en de esthetiek zoveel mogelijk. Twee
tot zes maanden na het inbrengen zitten de implantaten stevig in het bot vastgegroeid en
kan de tandarts of een tandprotheticus (in geval van een overkappinsprothese) hierop de
kroon, de brug of de prothese maken. Hij neemt daarvoor onder plaatselijke verdoving
soms eerst een klein stukje van het tandvlees boven het implantaat weg.

Hoe verloopt de behandeling met implantaten?

Voordat de implantaten worden geplaatst, krijgt u een plaatselijke verdoving. Vervolgens
wordt het tandvlees op de plek waar het implantaat moet komen losgemaakt zodat het
kaakbot zichtbaar wordt. Dan wordt een gaatje in het kaakbot geboord. Daarin wordt het
implantaat geschroefd. Vervolgens wordt het tandvlees gehecht. Als u meer dan één
implantaat nodig heeft, worden deze vrijwel altijd tijdens hetzelfde behandelbezoek
ingebracht.

Wanneer is een behandeling met implantaten mogelijk?

In principe kan bij iedereen met volgroeid kaakbot (vanaf ongeveer achttien jaar) een
implantaat worden geplaatst. Voor een succesvolle behandeling moet u wel aan enkele
voorwaarden voldoen:
• Ook het tandvlees van de resterende tanden moet gezond zijn. Is dat niet het geval
dan moet dat eerst worden behandeld.
• De aangebrachte voorzieningen moeten goed worden onderhouden.
• Roken en bovenmatig alcoholgebruik hebben een nadelige invloed op het succes
van de implantaten.
De behandelaar beoordeelt aan de hand van röntgenfoto’s of u voldoende kaakbot heeft
en of het kaakbot geschikt is om te implanteren. Soms is het nodig nieuw kaakbot te
maken op plaatsen waar onvoldoende bot is.

Wie plaatst de implantaten en plaats de prothetische voorziening?

Implantaten kunnen door een tandarts die zich in de implantologie heeft bekwaamd, een
tandarts-implantoloog of een kaakchirurg worden aangebracht. De kroon of brug op de
implantaten wordt door een tandarts(-implantoloog) gemaakt in samenwerking met een
tandtechnisch laboratorium. In geval van een overkappinsprothese op de implantaten kan
de behandelaar een tandarts of tandprotheticus zijn. Deze laatste is geen tandarts, maar
iemand die specifiek is opgeleid om gebitsprothesen te maken.

Wanneer worden implantaten toegepast?

Bij het ontbreken van één tand of kies, wordt een implantaat ter plaatse van het
ontbrekende gebitselement in de kaak geplaatst en wordt daarop een kroon van keramiek
of een combinatie van keramiek met metaal vastgezet..
Bij het ontbreken van enkele tanden of kiezen plaatst men twee of meer implantaten en
maakt men een vastzittende brug. Deze brug vervangt de ontbrekende tanden en/of
kiezen.
Bij het ontbreken van alle tanden en kiezen worden twee of meer implantaten geplaatst.
Daarop worden knopjes of staafjes gemaakt waarop een overkappingsprothese vastklikt.
Deze is uitneembaar, maar zit wel veel vaster dan een normale gebitsprothese. Soms
wordt er een niet-uitneembare brug op vervaardigd, maar dan heb je wel tenminste vier
implantaten nodig en is de behandeling veel duurder omdat de verzekeraar een dergelijke
behandeling in het algemeen niet vergoedt.

Wat is een implantaat?

Een implantaat kunt u het beste zien als een soort kunstwortel. Het vervangt een afwezige
tandwortel; dat is het deel van een tand of kies dat in de kaak zit. Het is gemaakt van een
lichaamsvriendelijk materiaal zoals titanium. Het wordt als een schroef in de kaak gebracht
en biedt houvast voor een kroon, een brug of een overkappingsprothese.

Hoe lang duurt de implantaat behandeling?

Bij een onderkaak kan de behandeling in totaal zo’n 3 maanden duren. En zo’n 8
maanden in geval van de bovenkaak. Dit is afhankelijk van het herstelvermogen van uw
kaakbot en de prothetische voorziening die u krijgt. In de meest voordelige uitgangspositie
zal een behandeling in totaal 3 maanden duren.
De behandeling zal 5 fases kennen, met elk hun eigen tijdsduur. De periode tussen de
fases in, is afhankelijk van uw behandelplan en uw herstelvermogen.

Hoe werkt de complete implantaat behandeling?

De complete implantaatbehandeling bestaat uit een aantal stappen die we hieronder
toelichten.

1. Consultatie:
Het consult is de eerste stap in het hele behandelingsproces. De behandelaar maakt een
OPG foto (een röntgenfoto waar onder- en bovenkaak in een foto zichtbaar zijn) en indien
nodig, nog andere röntgenfoto’s. De behandelaar voert een mondonderzoek uit en u kunt
klachten en problemen bespreekbaar maken. Het is belangrijk dat u uw actuele en
vroegere gezondheidsstatus met de behandelaar deelt, zodat de behandelaar de juiste
oplossingen kan voorstellen.
Als de behandelaar voldoende informatie heeft, kan hij/zij de mogelijke oplossingen met u
bespreken. Vraag naar de voor- en nadelen van de diverse oplossingen, zodat u goed op
de hoogte bent om de voor u juiste keuze te maken. De behandelaar zal een
behandelplan met u opstellen, waarin bepaald wordt waar implantaten geplaatst worden
en of er nog extra ingrepen nodig zijn met betrekking tot het kaakbot.

2. Plaatsen van implantaten:
Het plaatsen van implantaten is een vrij eenvoudig proces dat plaatsvindt onder
plaatselijke verdoving. Als de verdoving is ingewerkt, zal er in het tandvlees een klein
sneetje gemaakt worden. Op deze manier wordt het kaakbot bereikt. In het kaakbot wordt
een klein gaatje geboord en opgeboord tot de gewenste dikte en lengte. Dit is afhankelijk
van de afmeting van het te plaatsen implantaat. Een implantaat varieert van ca. 3mm tot
5mm doorsnede en ca. 7mm tot 16mm lengte.
Zodra het implantaat in het kaakbot geplaatst is, wordt deze afgesloten met een tijdelijke
genezingskap. Het is belangrijk dat u de eerste 2-3 dagen geen grote inspanningen zoals
sporten, zwaar tillen e.d. verricht en u moet uw mondhygiëne goed op peil houden.
Als er geen gebruik gemaakt is van oplosbare hechtingen, worden na ca. 1 week de
hechtingen verwijderd.

3. Inhelingsperiode: het genezen kan beginnen
Om het implantaat goed vast te laten groeien in het kaakbot, is een inhelingsperiode
nodig. Deze rustperiode varieert van 6 weken tot 6 maanden. Een aantal factoren is
bepalend voor dit grote tijdsverschil, zoals het individuele herstelvermogen, het type
implantaat dat gebruikt is en op welke positie in de kaak het implantaat geplaatst is.
Of het implantaat in de onder- of bovenkaak geplaatst is, is de grootst bepalende factor.
Het bot in de onderkaak is gemiddeld genomen veel harder en dichter van structuur. Dit
heeft als voordeel dat implantaten sneller vastgegroeid zijn. Het bot in de bovenkaak is
minder hard en poreuzer, waardoor het vastgroeien ook langer duurt en meer tijd nodig is.
Afhankelijk van de individuele situatie wordt er tijdens de inhelingsperiode een tijdelijke
vervanging geplaatst. Dit kan het oorspronkelijke kunstgebit zijn, dat aangepast wordt of
een tijdelijke kroon- of brugconstructie. Hierdoor hoeft u niet tandeloos te zijn tijdens de
inhelingsperiode.

4. Vervaardigen van uw nieuwe tanden:

Het vervaardigen van uw nieuwe tanden, zoals een kroon, brug of gebit is een fase die uit
een aantal stappen is opgebouwd. Uw nieuwe tanden worden gemaakt in een
tandtechnisch laboratorium. Het type voorziening, bepaalt ook het aantal stappen. Houd
rekening met 2-5 keer dat u terug moet naar uw behandelaar of naar uw eigen tandarts.
Uw behandelaar zal dit met u bespreken, zodat u weet waar u aan toe bent.

5. Plaatsen van uw nieuwe tanden:
Zodra de implantaten goed zijn vastgegroeid in uw kaakbot en uw nieuwen tanden klaar
zijn, kunnen deze geplaatst worden. De tijdelijke genezingskap wordt verwijderd en uw
nieuwe tanden worden bevestigd op het implantaat. Het vrijuit lachen kan beginnen.

6. Nazorg:
De behandeling is zo goed als voltooid en sluit af met een heel belangrijk onderdeel van
de hele behandeling. De nazorg. Een implantaat heeft een goede mondhygiëne nodig om
duurzaam te kunnen zijn. U moet uw tanden en kiezen onderhouden, alsof het om uw
eigen, natuurlijke tanden en kiezen gaat. Bespreek met uw behandelaar hoe u dit het
beste kunt doen in uw situatie. Een goede mondhygiëne is vereist om lang en
probleemloos met uw gebit te kunnen doen! Ook bij implantaten!

Wat is er aan kaakgewrichtsklachten te doen?

De tandarts probeert te achterhalen waar uw klachten vandaan komen. Hij zal uw gebit,
uw kaakgewricht en uw kauwspieren daarom uitgebreid onderzoeken. Hij kijkt of uw
tanden en kiezen opvallend zijn afgesleten en of ze goed op elkaar passen. De tandarts let
op geluiden in uw kaakgewricht en onderzoekt of uw onderkaak goed functioneert. Zo test
hij bijvoorbeeld hoe ver u uw mond kunt openen. Ook zal uw tandarts van u willen weten
of u last heeft van lichamelijke klachten of andere spanningen.
Er zijn verschillende behandelmogelijkheden, afhankelijk van de oorzaak van uw klacht.
Zo is er een uitneembaar plaatje van plastic, ook wel spalk genoemd, dat u over uw
tanden en kiezen kunt schuiven. Deze spalk kunt u zowel ’s nachts als overdag dragen.
Hiermee vermindert u de gevolgen van het tandenknarsen en klemmen. Ook kan uw
tandarts u oefeningen laten doen. Hij kan u bijvoorbeeld leren op een andere manier te
kauwen. Soms kunnen klachten niet door de tandarts alleen worden verholpen. Dan kan
hij u voor een behandeling doorverwijzen naar bijvoorbeeld een centrum voor bijzondere
tandheelkunde, een kaakchirurg, een tandarts-gnatholoog (specialist op het gebied van
kaakgewrichten), een fysiotherapeut of een psycholoog.

Welke klachten kunnen optreden na het trekken van een tand of kies?

Pijn:
Na één tot drie uur raakt de verdoving uitgewerkt. Het is normaal dat u dan pijn krijgt.
Zodra u merkt dat de verdoving raakt uitgewerkt, kunt u een pijnstiller nemen.
Paracetamol, een pijnstiller die te koop is bij de drogist en apotheek, heeft meestal de
voorkeur. Het kan ook zijn dat u een recept voor een pijnstiller meekrijgt van uw tandarts of
kaakchirurg.

Nabloeding:
Soms bloedt de wond na. Een spoortje bloed vermengd met speeksel is normaal. Stopt
het bloeden na ongeveer twee uur niet vanzelf? Leg dan een dubbelgevouwen
verbandgaasje of een opgerolde katoenen zakdoek op uw wond. Bijt hier ongeveer een
kwartiertje op of druk de plek waar het bloedt stevig dicht met uw duim. Houdt de bloeding
niet op? Neem dan contact op met uw tandarts of kaakchirurg.

Koorts:
Een beetje koorts na het trekken is normaal. Loopt uw lichaamstemperatuur op tot 39oC of
daarboven? Neem dan contact op met uw tandarts of kaakchirurg.

Zwellingen:

Soms zwelt de kaak op. Om die zwelling te verminderen, kunt u direct na het trekken uw
gezicht wat afkoelen. Stop een paar ijsklontjes in een plastic zakje en doe ze in een
washandje. Houd het washandje tegen uw gezicht op de plaats waar uw tand of kies is
getrokken. De zwelling kan nog tot drie dagen na de behandeling toenemen, later blauw
gaan verkleuren (bloeduitstorting) en vervolgens geel worden. Neem contact op met uw
tandarts of kaakchirurg als de zwelling blijft toenemen of wanneer u slikklachten krijgt.

Ontstekingen:
Neemt de pijn na enkele dagen niet af? Of neemt deze duidelijk toe? Krijgt u ook een
vieze smaak in uw mond? Dan kan er sprake zijn van een ontsteking van de wond. Het is
dan verstandig dat u contact opneemt met uw tandarts of kaakchirurg.

Hoe snel geneest de wond?

Het duurt gemiddeld tien dagen tot de wond helemaal gesloten is. De wond geneest het
snelst, wanneer het bloed in de wond goed kan stollen. Om dit te bevorderen kunt u de
eerste dag beter niet krachtig uw mond spoelen. Na ongeveer een uur kunt u wel weer
drinken (en drinken). Roken en het nuttigen van alcohol vertragen het genezingsproces,
hetzelfde geldt voor Aspirine.

Wat kan ik verwachten na het trekken?

Als de verdoving na één tot vier uur begint uit te werken, kunt u pijn verwachten. Dat is
normaal. Meestal kunt u deze pijn gewoon onderdrukken met een lichte pijnstiller zoals
een paracetamol, die u zonder recept bij de drogist of apotheek kunt verkrijgen. Het
gebruik van Aspirine wordt u afgeraden omdat dit de bloedstolling tegengaat en
wondgenezing. Soms krijgt u ook een recept van de tandarts of kaakchirurg voor een
ander geneesmiddel. Direct na het trekken van de tand of kies gaat de wond bloeden. De
tandarts laat u meestal op een gaasje dichtbijten om het bloeden snel te doen stoppen.
Bloedt het na enkele uren nog steeds, neem dan voor de zekerheid contact op met de
tandarts of kaakchirurg. Daarnaast is het mogelijk dat u lichte koorts krijgt na het trekken
van een tand of kies. Als de lichaamstemperatuur meer dan 39°C wordt, kunt u het beste
voor de zekerheid contact opnemen met de tandarts of kaakchirurg. In sommige gevallen
kan de wang iets opzwellen. Met name bij het trekken van verstandskiezen in de
onderkaak komt dit voor. Om de zwelling te verminderen, kunt u direct na het trekken de
wang koelen, bijvoorbeeld met ijsblokjes in een plastic zakje in een washandje. De
zwelling kan tot drie dagen na het trekken nog toenemen. Ook kan er een blauwe
verkleuring optreden en later een gele. Als de zwelling blijft toenemen of wanneer u moeite
met slikken krijgt, neem dan ook contact op met de tandarts of kaakchirurg.

Wordt de wond gehecht?

Of er gehecht moet worden hangt af van de mate van de te verwachten nabloeding en de
grootte van de wond. Als de tandarts de kies of tand trekt, wordt er meestal niet gehecht.
Als er gehecht wordt, gebeurt dit met hechtdraad, dat na een tijdje zelf oplost.

Hoe wordt een tand of kies getrokken?

Als eerste wordt er altijd een verdoving gegeven. Daarna maakt de tandarts het tandvlees
rond de tand of kies een beetje los en probeert alvast wat beweging in de tand of kies te
krijgen. Dit kan een vreemd gevoel veroorzaken, maar is zeker niet pijnlijk. Vervolgens
trekt de tandarts met een tang de kies of tand. In moeilijkere gevallen kan het nodig zijn u
naar de kaakchirurg door te verwijzen. Dit gebeurt voornamelijk met verstandskiezen. De
kaakchirurg gebruikt meestal ook nog andere instrumenten om goed bij de kies te kunnen
komen. Ook bij de kaakchirurg is de behandeling verdoofd en dan ook niet pijnlijk.

Hoe bereidt u zich voor op het trekken?

Wanneer u een afspraak heeft voor het trekken van een kies of tand, is het belangrijk van
tevoren goed te eten. Als u geneesmiddelen slikt, kunt u deze gewoon innemen. Als u
bloedverdunners gebruikt, dient u dit wel ruim van tevoren aan de tandarts door te geven.
In dat geval moet u namelijk, in overleg met de behandelend arts of trombosedienst,
tijdelijk stoppen met de medicijnen. Ook bij ander medicijngebruik is het zeer verstandig de
tandarts hier altijd van op de hoogte te stellen.

Waarom moet een tand of kies getrokken worden?

Er zijn verschillende redenen om een tand of kies te trekken. Het gaat voornamelijk om
een tand of kies, die niet meer behouden kan worden, omdat deze dermate is aangetast
dat er geen andere behandeling meer mogelijk is. Ook kan de reden voor het trekken van
een tand of kies getrokken zijn dat er ruimte gemaakt moet worden voor andere tanden en
kiezen. Dit gebeurt meestal in combinatie met een beugel. Bij verstandskiezen kan het
voorkomen dat er te weinig ruimte in de kaak aanwezig is of dat ze niet goed doorbreken.
In dat geval kan besloten worden om ze uit voorzorg te trekken. Na het trekken van een
tand of kies ontstaat er een lege plek in de mond. Hierdoor kunnen de buurtanden of
kiezen gaan bewegen , is er mogelijk verlies van kauwfunctiekunnen, kunnen de tanden of
kiezen boven of onder de getrokken kies uitgroeien of is het niet mooi (front) meer.
Daarom is het vaak noodzakelijk het ontstane gat weer op te vullen. Er zijn daartoe
verschillende mogelijkheden, zoals: frameprothese, brug, implantaat, prothese of een
plaatje

De tand is afgebroken. Wat nu?

Ga met de afgebroken tand direct naar de tandarts. Houd daarbij het tanddeel nat! De
tandarts bekijkt of hij het afgebroken stuk kan terugplaatsen. Als terugplaatsing niet
mogelijk is, herstelt de tandarts de tand met tandkleurig materiaal (composiet). Als er geen
klachten zijn, doet de tandarts aan een afgebroken melktand doorgaans niets. Eventueel
slijpt hij de scherpe rand van de tand glad, zodat uw kind de tong niet beschadigt.

Hoe kan het slinken van de kaken door een kunstgebit worden voorkomen?

Ongeveer twintig procent van de Nederlandse bevolking van zestien jaar en ouder draagt
een gedeeltelijk of een volledig ‘gewoon’ kunstgebit. Bijna eenderde deel van deze
mensen heeft er problemen mee. Vaak past na verloop van tijd het kunstgebit niet goed
meer. Dat komt meestal door het slinken van de kaken. Hierdoor ontstaat ruimte tussen
het kunstgebit en de kaak. Het kunstgebit gaat dan steeds losser zitten.
Als enkele wortels van uw tanden of kiezen behouden kunnen blijven, kan het slinken van
uw kaken voor een groot deel worden voorkomen. De druk die ontstaat door het kauwen,
wordt bij een ‘gewoon’ kunstgebit opgevangen door de tandeloze kaken. Bij een
overkappingsprothese wordt die voor een belangrijk deel opgevangen door de pijlers
onder het kunstgebit. Hierdoor slinken de kaken veel minder snel.

Hoe verzorg ik mijn brug?

Een brug, zoals eerder benoemd bestaat uit twee of meerdere kronen, wordt geplaatst om
beter te kunnen kauwen en vaak ook om de stand van het gebit te verbeteren. Net zoals
bij een kroon moet het tandvlees rondom een brug goed gereinigd worden. Gebruik zoals
eerder benoemd een zachte tandenborstel, tandenstokers of flosdraad.

Hoe verzorg ik mijn kroon?

Het kapje dat men een kroon noemt om de beschadigde tand te bedekken is gemaakt van
metaal of porselein. Dit kapje wordt op de tand of kies “gelijmd”. Het is erg belangrijk dat
deze kroon juist wordt verzorgd. Het tandvlees dat om de kroon heen zit, moet goed
gereinigd worden. Dit kan door middel van een zachte tandenborstel. Verder zijn
tandenstokers of flosdraad een goede verzorging na het tandenpoetsen.

Wat is het verschil tussen een kroon en burg?

Een kroon is een bedekking van een zodanig beschadigde tand dat er niet genoeg
houvast is voor een vulling. Een brug daarentegen is een combinatie van twee of
meerdere kronen om de ruimte van de ontbrekende tand op te vullen. Beide worden
geplaatst door middel van snel hardend ‘cement’.

Hoe moet ik mijn kroon of brug onderhouden?

Door een ongelukje of andere oorzaak is een tand beschadigd of moet deze helaas
getrokken worden. Hierdoor is uw gebit niet meer volledig. Beekman Tandartsen, dé
tandartsenpraktijk in regio Brunssum, kan ervoor zorgen dat dit hersteld wordt door het
plaatsen van een kroon of brug.

Moet ik mijn gebitsprothese ‘s nachts uit doen?

Sommige mensen knarsetanden in hun slaap of drukken de kiezen stevig op elkaar. Dat
kan een onnodige druk geven op de plaat- of frameprothese en het tandvlees. Daarnaast
herstelt het tandvlees beter als u uw gebitsprothese ‘s nachts uit doet. Overleg met uw
tandarts wat u het beste kunt doen. Hebt u de prothese niet in uw mond? Bewaar deze
dan in een glas water. Ververs het water iedere dag. U kunt uw prothese ook in een glas
gevuld met een reinigingsmiddel bewaren. Spoel de gebitsprothese altijd goed af met
water, voordat u het weer in uw mond plaatst.

Hoe vaak het kunstgebit aanvullend reinigen?

Hoe vaak u het kunstgebit kunt schoonmaken in een waterbadje hangt af van het product
dat u gebruikt. Er zijn prothesereinigers die u dagelijks kunt gebruiken. Er zijn ook
(bruis)tabletten of druppels die eenmaal per week uw kunstgebit schoonmaken. Deze
wekelijkse middelen werken intensiever en kunnen het kunsthars aantasten op de lange
duur als u het dagelijks gebruikt. Gebruik ze daarom niet vaker dan eenmaal per week,
bijvoorbeeld als u ‘s nachts de prothese uitdoet, en volg altijd de aanwijzingen op de
verpakking.

Waarom moet ik mijn kunstgebit schoonmaken?

Uw prothese wordt de hele dag blootgesteld aan speeksel, voedsel en misschien ook wel
kleefpasta of –poeder. In uw mond is het bovendien lekker warm en vochtig, een ideale
plek voor bacteriën om zich te vermenigvuldigen. Als u uw kunstgebit en mond niet goed
schoonhoudt, wordt het er dus niet frisser op. Een paar belangrijke redenen waarom u
regelmatig uw kunstgebit reinigen moet:

• De bacteriën en voedselresten veroorzaken geurtjes die u een slechte adem geven.
• U kunt door een slechte hygiëne last krijgen van ontstoken tandvlees of zweertjes in
de mond.
• Bacteriën en voedselresten vormen plak op het kunstgebit. Dit laagje zorgt ervoor
dat uw prothese kleverig aanvoelt. Het kalk in speeksel kan zich bovendien
vastzetten aan de prothese in de vorm van tandsteen.
• Bij mensen die een gedeeltelijke prothese hebben, tasten de bacteriën en
voedselresten het glazuur van de echte tanden en kiezen aan. Hierdoor kunnen er
gaatjes (cariës) ontstaan.
• Bepaalde voedingsmiddelen (zoals thee en rode wijn) hechten zich aan het
oppervlak van het kunstgebit. Wordt de prothese niet dagelijks gereinigd, dan het
kunstgebit verkleurd raken. U krijgt overigens niet alleen een verkleurd kunstgebit
door eten. Ook door roken kunnen er op uw prothese vieze bruine of zwarte
vlekken ontstaan.

Een goede mondhygiëne kan deze problemen voorkomen. Dagelijks uw mond en
kunstgebit schoonmaken, is dus een pure noodzaak.

Hoe kunt u het beste uw kunstgebit schoonmaken?

Een kunstgebit krijgen, betekent niet dat u nooit meer iets aan mondverzorging hoeft te
doen. U moet dagelijks uw kunstgebit schoonmaken, en ook uw mond moet gewoon nog
worden gepoetst. Waarom dat moet en hoe u uw mond en kunstgebit het beste reinigt,
leest u in dit artikel.

Van welk materiaal worden facings gemaakt?

Een facing wordt gemaakt van composiet of porselein. Voor een facing van composiet
hoeft de tandarts over het algemeen minder aan uw tand te slijpen. Ook is het resultaat
beter voorspelbaar en de kosten zijn aanzienlijk lager dan bij een porseleinen facing. Daar
tegenover staat dat een facing van porselein minder gevoelig is voor aanslag op het
oppervlak.

Kun je met een facing alles eten?

Ja. U kunt alles eten. Wat u echter moet vermijden is bijten op harde dingen als zuurtjes.
Ook op bijvoorbeeld nagels of een pen bijten of met de tanden iets afscheuren,
bijvoorbeeld plakband, is af te raden.

Wat kost een facing?

In verband met het feit dat onze kliniek gespecialiseerd is in het aanbrengen van
composiet facings kunnen wij zeer concurrerend werken. De kosten voor een facing
bedragen ongeveer 180 euro per tand.

Hoe wordt een facing aangebracht?

Er wordt een dun laagje composiet op de tand aangebracht nadat deze eerst is opgeruwd.
Vervolgens wordt het geheel hoogglans gepolijst en vormt de facing met de rest van het
gebit een harmonieus geheel zodat hij niet van echt te onderscheiden is.

Waar dient een facing voor?

Met een facing is het uiterlijk van een tand te verfraaien. Zo kan de vorm of de kleur van
een tand worden veranderd. Met een facing kan de tandarts spleetjes tussen tanden
opvullen, afgebroken hoekjes repareren, gele of bruine tanden weer wit maken en scheve
tanden maskeren

Composiet facing of porselein?

In onze kliniek worden uitsluitend composiet facings aangebracht. De voordelen ten
opzichte van porseleinen facings zijn:

Weefselsparend (de tanden worden alleen iets opgeruwd, terwijl bij porseleinen facings
veel meer tandweefsel verloren gaat)
Vaak vergoed door zorgverzekeraar
Aanzienlijk goedkoper dan porseleinen facings
In één zitting een stralende lach

Hoe verloopt de behandeling van een eigen gebit naar een kunstgebit?

U krijgt een kunstgebit. Dat is een grote verandering, want uw nieuwe kunstgebit speelt
een belangrijke rol bij het kauwen en spreken. Bovendien zijn uw kunsttanden erg
belangrijk voor uw uiterlijk. Uw tanden zijn immers uw eerste blikvanger.

Wat te doen bij smaakverlies door een kunstgebit?

De tong voelt en proeft nog wel naar behoren. Daarom is het belangrijk dat u deze goed
schoonhoudt. Verwijder hardnekkige aanslag bijvoorbeeld met een tongschraper (aff.)
zodat de smaakpappillen op de tong optimaal kunnen werken. Uw neus speelt ook een
grote rol in het proeven van voedsel. Heeft u last van een verstopte neus, dan proeft u
veel minder. Dit kan eventueel worden opgelost door een neusspray met zoutoplossing te
gebruiken valk voor het eten. Kunt u maar niet wennen aan het smaakverlies? Dan kan uw
tandarts misschien de verhemelteplaat iets laten inkorten. Zo komt er weer een stukje
gehemelte vrij te liggen en proeft u beter.

Wat moet je doen bij eetproblemen door een slecht passend kunstgebit?

Merkt u dat uw kunstgebit niet goed zit waardoor u lastiger eet, maak dan direct een
afspraak met uw tandarts of tandprotheticus. Er zijn verschillende methodes om het
kunstgebit aan te passen zodat het weer goed aansluit op uw kaken, bijvoorbeeld door
middel van rebasing. Ga in ieder geval nooit zelf ‘sleutelen’ aan het kunstgebit! De
prothese kan daardoor onherstelbaar beschadigen of zelfs breken, en dan moet een
tandarts of tandprotheticus het kunstgebit repareren.

Wat te doen bij pijnklachten tijdens het eten?

Heeft u last van napijn als gevolg van het kiezentrekken, dan kunt u een pijnstiller
gebruiken. Paracetamol (aff.) heeft meestal de voorkeur omdat het weinig bijwerkingen
geeft. Een tandarts of tandprotheticus kan soms ook een ontstekingsremmende pijnstiller
voorschrijven.
Heeft u pijn bij het eten met een kunstgebit als gevolg van drukpijn, dan kan de tandarts of
tandprotheticus het kunstgebit vaak bijwerken. Dit verlicht de pijnklachten meestal direct.
Als er sprake is van een infectie, dan zijn er medicijnen die kunnen helpen om de klachten
te verminderen. Ga dus altijd even langs uw tandarts als u last heeft van pijnklachten bij
het eten met een kunstgebit. Deze kan achterhalen waar de pijn vandaan komt en
maatregelen nemen.
Het is belangrijk om de mondholte en het kunstgebit goed schoon te houden. Een
mondspoeling (aff.) kan helpen om schimmelinfecties en andere ontstekingen in de
mondholte te voorkomen. Uw tandarts of tandprotheticus kan u hierover informeren.
Hardnekkige pijnklachten worden in uitzonderlijke gevallen veroorzaakt door een
allergische reactie op de prothese. In dat geval kunt u een hypoallergeen kunstgebit
krijgen dat gemaakt is van speciale materialen. Heeft u last van een contactallergie, meld
dit dan altijd aan uw tandarts!

Hoe wordt een plaat- of frameprothese gemaakt?

Plaat- en frameprotheses zijn, in tegenstelling tot kronen en bruggen, uit de mond te
nemen. Welke voor u het meest geschikt is, verschilt per persoon. Er zijn twee partiële
protheses:

De frameprothese:
Een frameprothese is gemaakt van metaal en wordt gekleurd door een roze,
tandvleeskleurige kunsthars. Omdat de plaat van metaal is gemaakt is deze sterker dan
de kunstharsplaatje van een plaatprothese. De prothese rust (gedeeltelijk) op het slijmvlies
en op de overige tanden in de mond. De prothese wordt bevestigt aan metalen ankertjes
om enkele tanden/kiezen of met een precisieslotje. Het slotje wordt aan de ene kant
vastgemaakt aan een kroon, tand of kies en aan de andere kant aan de frameprothese.
Bovenop deze prothese worden kunsttanden of kiezen zorgvuldig geplaatst.

De plaatprothese:
Uitmuntende kwaliteit van tandheelkundige zorg
Elk gebit is anders, daarom kiezen wij voor een persoonlijke aanpak. Op deze manier
verzorgen wij de beste oplossing voor uw probleem. Wij adviseren dan ook een
behandeling op basis van uw gebit.
We kunnen de voor- en nadelen duidelijk tegenover elkaar zetten en ervoor zorgen dat u
hier een goed beeld van krijgt. U staat nooit alleen en u kunt altijd contact met ons
opnemen voor extra advies over uw frameprothese.

Partiële prothese:
Een plaat- of frameprothese, ook wel partiële prothese genoemd, is een vervanging van
een of meer tanden of kiezen. Een goede oplossing als uw verloren tanden of kiezen niet
door een brug, kroon of implantaat worden vervangen. De prothese kunt u uit de mond
nemen. Bruggen, kronen en implantaten niet. Die zitten vast in de mond.

Hoe verloopt de behandeling van een frameprothese?

Voor het maken van een frameprothese wordt er eerst een afdruk van de kaken gemaakt.
Hiervoor wordt een afdruklepel gevuld met een vloeibaar materiaal dat tijdens de afdruk in
de mond langzaam hard wordt.
Hiervan wordt vervolgens gipsmodellen gemaakt van de gebitssituatie. Dit wordt gedaan
door de afdrukken met gips te vullen. Hiermee maken we een kopie van de kaken waarop
de frame prothese wordt ontwikkeld door onze specialisten.
In samenspraak kiest u met onze specialist de kleur en de vorm van de nieuwe tanden
en/of kiezen. Dit doen we met een kleurstaal met kleuren variërend van wit tot geel tot
grijs. Wij houden hierbij graag rekening met uw persoonlijke wensen en voorkeur!
Indien u liever geen frame prothese draagt dan kunnen implantaten of een implantaat in
veel gevallen een goede oplossing bieden. Hiermee worden de missende tanden en/of
kiezen op een kunstwortel geplaatst. Indien u wilt weten of u in aanmerking komt voor een
implantaat of implantaten neem dan contact op voor een gratis intake of advies gesprek.

Wat is een frameprothese?

Een frameprothese is een metalen frame met tandvlees gekleurde kunsthars, hierin zijn
tanden en / of kiezen bevestigd. Een frame prothese dient ter vervanging van getrokken of
verloren tanden en kiezen.
Een frameprothese steunt middels het frame deels op bestaande tanden en/of kiezen en
rust deels op het mondslijmvlies. Een frame prothese heeft een soort klemmetjes of
haakjes, ook wel ankers genoemd die om een bestaande tanden of kiezen worden
geklemd voor steun. Afhankelijk van de situatie kan de frame prothese ook met een soort
slotje aan bestaande tanden en kiezen bevestigd worden.

Ik heb een overkappingsprothese. Moet ik voor controle naar de tandarts?

Het is noodzakelijk dat u éénmaal per halfjaar voor controle naar uw tandarts gaat. De
tandarts controleert de wortels, uw kaken en de overkappingsprothese. Bovendien kan hij
u begeleiden bij het schoonhouden. Ook kan hij mogelijk kleine mankementen aan de
wortels en de overkappingsprothese die u zélf niet direct opmerkt verhelpen.

Hoe verloopt de behandeling voor een overkappingsprothese ?

Voorbehandelingen:
Voordat de tandarts de overkappingsprothese kan maken, moet hij een aantal
voorbereidingen uitvoeren, de zogenoemde voorbehandelingen.

Het uitkiezen van de pijlers:
Eerst kijkt de tandarts zorgvuldig welke wortels van uw tanden of kiezen hij het beste kan
gebruiken als pijlers onder uw overkappingsprothese. Vaak zijn dit de wortels van de
hoektanden. Om de kwaliteit van uw wortels goed te kunnen beoordelen, zal uw tandarts
röntgenfoto’s maken.

Het trekken van de kiezen:
Meestal zal uw tandarts daarna de kiezen trekken die hij niet als pijlers voor de
overkappingprothese gebruikt. Na het trekken moeten de wonden enige tijd gelegenheid
krijgen om te genezen. Uw tanden blijven dus voorlopig nog staan. In het begin is het
zonder kiezen een beetje behelpen. Maar u zult zien dat het toch wel snel meevalt. Neem
contact op met uw tandarts als het niet zo is. Kort na het trekken van uw kiezen zijn de
wonden nog niet goed genezen. Dan kunt u het beste zacht voedsel nemen. Daarna kunt
u weer proberen te eten wat u gewend was.

De voorbehandeling van de pijlers:

De tanden of kiezen waarvan de wortels als pijlers gaan dienen, krijgen doorgaans een
voorbehandeling. Elke wortel heeft binnenin een holte. Uw tandarts reinigt en vult die. Dit
voorkomt dat er later ontstekingen aan de wortels ontstaan. Soms is deze behandeling in
het verleden al uitgevoerd. Dan hoeft uw tandarts dit niet nog eens te doen.

Ik heb een overkappingsprothese. Moet ik voor controle naar de tandarts?:
Het is noodzakelijk dat u éénmaal per halfjaar voor controle naar uw tandarts gaat. De
tandarts controleert de wortels, uw kaken en de overkappingsprothese. Bovendien kan hij
u begeleiden bij het schoonhouden. Ook kan hij mogelijk kleine mankementen aan de
wortels en de overkappingsprothese die u zélf niet direct opmerkt verhelpen.

Wordt een kroon of brug vergoed?

Bij volwassenen zitten kronen en bruggen niet in het basispakket. Wel kunnen zij hiervoor
een aanvullende verzekering afsluiten. Afhankelijk van de polis en zorgverzekeraar wordt
de behandeling dan (meestal deels) vergoed. Vraag ons gerust om advies. Wij kunnen
nagaan wat uw zorgbudget is en hoe hoog uw eventuele eigen bijdrage is.

Zijn er alternatieven voor een kroon of brug?

Zonder een kroon loopt u het risico dat de tand of kies verloren gaat. Er zijn dus geen
alternatieven voor een kroon. In plaats van een brug kunt u de ontbrekende tanden of
kiezen vervangen door een implantaat, frameprothese of partiële prothese.

Hoe lang gaat een kroon of brug mee?

Een kroon of brug gaat in principe jaren mee. Poetsen blijft heel belangrijk, want ook een
tand of kies die voorzien is van een kroon of brug blijft gevoelig voor tandbederf.

Waar moet ik na de behandeling van kroon rekening mee houden?

Na plaatsing van de kroon of brug kan een tand of kies tijdelijk wat gevoelig zijn. U kunt
wel gewoon eten, drinken en poetsen. Zorg ervoor dat u de kroon of brug de eerste 24 uur
niet maximaal belast.

Wanneer is een kroon of brug noodzakelijk?

Een kroon is noodzakelijk wanneer het niet mogelijk is om een tand of kies met een vulling
te herstellen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij vergevorderd tandbederf (cariës), bij
een groot breekrisico van een maximaal gevulde tand of kies, of bij een ernstige
beschadiging. Ook na een wortelkanaalbehandeling is een kroon vaak noodzakelijk om de
tand of kies te behouden in verband met een groter risico op breuk. Een brug kan nodig
zijn om beter te kunnen kauwen, voor een beter esthetisch effect of om te voorkomen dat
tanden en kiezen scheef gaan staan doordat ze te veel ruimte hebben om te groeien.

Van welk materiaal worden bruggen gemaakt?

Metaal-porselein:
Waarschijnlijk nog de meest gebruikte methode voor het maken van een brug. Een metaal
(vaak een edele goudlegering) wordt als basis gebruikt. Hierover wordt een laag
tandkleurig porselein opgebakken. De duurzame combinatie van het sterke metaal met het
cosmetisch fraaie porselein is bij uitstek geschikt voor bruggen die veel kauwkrachten
moeten kunnen weerstaan. De hogere kosten (o.a. goudprijs) en de soms zichtbare
donkere metaalrandjes bij het tandvlees zijn redenen dat steeds meer volledig porseleinen
bruggen worden geplaatst.

Volledig porselein:
Voor bruggen wordt bijna altijd een gesinterde keramische witte onderstructuur
(zirkoniumdioxide) gebruikt waarop het porselein wordt opgebakken. Het materiaal is
geheel tandkleurig en ook lichtdoorlatend, waardoor een fraai en natuurgetrouw resultaat
bereikt kan worden. Er zijn van keramische onderstructuren nog geen hele lange termijn
resultaten voor het maken van bruggen. De aanwijzingen zijn dat bij juist gebruik in de
geschikte situaties er voldoende duurzame resultaten bereikt kunnen worden. Met nieuwe
technieken als volledig zirkonium structuren kunnen mogelijk de voordelen (dun en sterk)
van metalen bruggen meer benaderd worden.

Metaal:
Soms worden bruggen alleen van metaal gemaakt. Dit materiaal is zeer sterk en slijtvast
en kan heel dun uitgewerkt worden. Het grote voordeel is dat er hierdoor weinig weefsel
van de tand of kies afgeslepen hoeft te worden, waardoor deze oplossing zeer duurzaam
is. Vanwege de kleur plaatst de tandarts ze alleen achter in de mond. Het is echter ook
mogelijk om een metalen brug te combineren met porselein door bijvoorbeeld de achterste
pijler in metaal uit te voeren en de dummy en de voorste pijler met porselein op te bakken.

Welke soorten bruggen zijn er?

Gewone brug:
Bij een gewone brug bevinden de pijlers zich aan weerszijden van de open ruimte.

Vrij-eindigende brug:
Bij een vrij-eindigende brug bevinden de pijlers zich aan één zijde van de ontbrekende
tand of kies. Deze brug wordt ook wel een cantilever brug genoemd. Cantilever bruggen
gaan, zeker in het gebied van de kiezen, minder lang mee dan normale bruggen. Met de
opkomst van de voorspelbare implantologie is het gebruik van cantilever bruggen sterk
gedaald.

Etsbrug:
Een etsbrug is meestal mogelijk wanneer de tanden of kiezen aan weerszijden van de
open ruimte nagenoeg gaaf zijn. Voor deze constructie hoeft nauwelijks iets van de gave
tanden te worden afgeslepen. Doordat een etsbrug minder vast zit dan een normale brug,
wordt deze vooral gebruikt ter vervanging van één of twee voortanden. De brug wordt door
middel van metalen bevestigingsplaatjes met een speciale lijm onzichtbaar aan de
binnenzijde van de tanden geplakt. Een etsbrug kan, indien nodig, meestal vrij eenvoudig
worden verwijderd.

Wanneer kan een brug nodig zijn?

1. Om beter te kunnen kauwen.
2. Verbetering van het uiterlijk.
3. Om te voorkomen dat na verlies van een element de andere tanden en kiezen
scheef gaan staan en/of gaan uitgroeien.

Als tanden en kiezen ontbreken, kunnen de tanden of kiezen van de andere kaak in de
richting van de open ruimte groeien. Ook kunnen de tanden of kiezen aan weerszijden van
de open ruimte naar elkaar toe groeien, waardoor ze scheef gaan staan.

Wat is een brug?

Een brug wordt gemaakt ter vervanging van één of meer ontbrekende tanden en/of kiezen.
Een brug zit vast aan twee of meer pijlers. Dat zijn afgeslepen tanden of kiezen aan
weerszijden van de open ruimte van de ontbrekende tand of kies. Een brug bestaat uit
twee of meer kronen die op pijlers passen en een brugtussendeel, ook wel ‘dummy’
genoemd. Deze bestaat uit één of meer kunsttanden en/of kiezen die op de plaats van de
open ruimte komen.

Wat zijn de behandeling van kroon in stappen?

Afslijpen van de tand of kies:
Tijdens de eerste afspraak wordt een deel van de tand of kies afgeslepen, totdat er
genoeg ruimte is om een kroon te maken. Tijdens de behandeling zal de tandarts u vaak
plaatselijk verdoven.

Afdruk maken:
Vervolgens maakt de tandarts een afdruk van uw hele kaak of het gedeelte waarin zich de
afgeslepen kies bevindt. Hiervoor brengt de tandarts een afdruklepel met een rubberachtig
afdrukmateriaal in uw mond. Zo ontstaat een afdruk waarin later in een tandtechnisch
laboratorium gips wordt gegoten. Op dit gipsmodel wordt vervolgens de kroon of brug
gemaakt. Rechts is een animatie te zien van het nemen van een afdruk. De laatste jaren
worden steeds meer kronen in de computer ontworpen en (gedeeltelijk) computergestuurd
gefabriceerd (CAD-CAM). De stap van het gipsmodel kan overgeslagen worden door het
scannen van de afdruk en ook het nemen van de afdruk zelf zal steeds meer komen te
vervallen door het direct scannen van de preparaties in de mond.

Beetregistratie:
Met de beetregistratie bepaalt de tandarts hoe de tanden en kiezen van uw onder- en
bovenkaak op elkaar passen. Dit is noodzakelijk om de hoogte van de kroon en de vorm
van het kauw-/snijvlak te kunnen bepalen. Daarvoor is een afdruk van de
tegenovergelegen kaak nodig. Hiervoor gebruikt de tandarts een wasplaatje of een ander
registratie materiaal.

Kleur bepalen:
Als de kroon of brug vóór in de mond staat, heeft deze meestal een tandkleurige
buitenlaag van porselein. Samen met uw tandarts of ook de tandtechnieker zoekt u een
geschikte kleur uit aan de hand van een kleurenschema. In sommige situaties kan vlak
voordat de kroon geplaatst wordt, de kroon nog bij u gepast worden (in biscuit) zodat de
laatste kleur finesses nog door de tandtechnieker aangebracht kunnen worden.

Noodvoorziening:
Voor uw comfort en ter bescherming van de afgeslepen tand of kies, maakt de tandarts
een noodvoorziening (tijdelijke kroon). Eet daar geen harde of kleverige producten mee.
De tijdelijke kroon is hier niet op berekend. Het is verstandig om bij breuk of losraken van
de tijdelijke kroon contact op te nemen met uw tandarts.
Bij de laatste afspraak past uw tandarts de kroon of brug in uw mond en zet hem vast. Aan
de binnenzijde van de kroon of brug brengt hij een snelhardend cement aan. Vervolgens
schuift hij de kroon of brug op zijn plaats en drukt de kroon enige tijd stevig aan.

Hoe verloopt de behandeling van een kroon?

De behandeling verloopt in een aantal stappen. Hiervoor twee of drie bezoeken aan uw
tandarts nodig. Een kroon of brug wordt niet direct in uw mond gemaakt, maar in een
tandtechnisch laboratorium. Hiervoor is ongeveer één tot twee weken tijd nodig.

Van welk materiaal zijn kronen gemaakt?

Volledig porseleinen kronen
Een volledig porseleinen kroon kan in veel situaties worden toegepast. Door nieuwe
technieken is de kans op breuk klein geworden. Het materiaal is tandkleurig en ziet er zeer
natuurgetrouw uit.

Wanneer kan een kroon nodig zijn?

1. Er is onvoldoende houvast voor een vulling. Door tandbederf kan een groot deel
van de tand of kies verloren zijn gegaan.
2. Om breuk van ene tand of kies te voorkomen bij een grote vulling en/of
wortelkanaalbehandeling.
3. Verbeteren van het uiterlijk. Meestal gaat het daarbij om verkleurde en/of slecht
gevormde tanden of kiezen die voor in de mond staan.

Wat is een kroon?

Een kroon is een kapje van metaal en/of porselein dat precies over een afgeslepen tand of
kies past. Het kapje zit op de tand of kies vastgelijmd. Hierdoor krijgt de tand of kies zijn
oorspronkelijke vorm en functie weer terug.

Verkleurt een tand of kies na een wortelkanaalbehandeling?

Een tand of kies verkleurt meestal niet na een wortelkanaalbehandeling. Als er toch enige
verkleuring ontstaat, kan uw tandarts die meestal verhelpen. Hiervoor zijn verschillende
mogelijkheden. Vraag uw tandarts om advies.

Wat kunt u zelf doen om wortelkanaal behandeling te voorkomen?

Probeer elk half jaar op controle te komen. Tijdens deze controle kunnen we gaatjes in
een vroeg stadium ontdekken en behandelen. Hiermee wordt de kans op een
wortelkanaalbehandeling verkleind. Voorkomen is nog altijd beter dan genezen. Daarom
het advies: regelmatige controle en twee keer daags goed poetsen!

Hoe lang duurt een wortelkanaalbehandeling?

Hoeveel tijd er nodig is voor een behandeling verschilt per tand/kies. Een behandeling aan
een voortand met één kanaal duurt minder lang dan bij een kies met vier kanalen. De
gemiddelde behandeltijd loopt uiteen van een half uur tot twee uur. Uw behandelaar vertelt
u dit van tevoren. Wanneer het nodig is, wordt de behandeling verspreid over twee
afspraken.

Doet wortelkanaal behandeling pijn?

De wortelkanaalbehandeling is in de meeste gevallen nagenoeg pijnloos uit te voeren.
Mocht u tijdens de behandeling toch op sommige momenten pijn ervaren, dan kunt u dit
het beste vertellen aan de tandarts. Hij/zij kan u dan (in de wortelkanalen) bijverdoven
zodat u minder gespannen in de stoel zal liggen.
In enkele gevallen waarbij er een acute ontsteking aanwezig is, soms gecombineerd met
pus (abces) is het gebied lastig te verdoven en kan de behandeling helaas pijnlijk uitvallen.
Over het algemeen zal de behandeling na de start op een later tijdstip worden afgemaakt,
wanneer er ook beter te verdoven is.

Wat is een endodontologie/wortelkanaal behandeling?

In de tanden en kiezen zit levend weefsel waaronder zenuwen en bloedvaten, dit wordt de
pulpa genoemd. De wortels van tanden en kiezen zijn hol, binnenin bevindt zich een
ruimte die het wortelkanaal genoemd wordt. Door het zenuwweefsel in de tand of kies kan
o.a. warmte en koude gevoeld worden, mocht het weefsel geïrriteerd raken door bijv.
tandbederf dan zal er pijn kunnen ontstaan. In het begin is de pijn vaak mild en van korte
duur; de pijn kan worden opgewekt door o.a. warmte en koude of zoetigheid. In een verder
gevorderd stadium van de zenuwontsteking kan de pijn zeer heftig zijn en lang
aanhouden.
Een zenuw kan behalve door tandbederf ook geïrriteerd raken door blootliggend tandbeen
bij gevoelige tandhalzen, tandenknarsen en trauma (klap). Ook nadat een tandarts
geboord heeft kan een zenuw ontstoken raken. In de eerste afbeelding is een geïrriteerde
zenuw te zien door een diepe vulling.
Bij een lichte ontsteking van de zenuw kan deze zich soms herstellen en hoeft er geen
wortelkanaalbehandeling gedaan te worden. Soms kan de zenuw ook ontstoken zijn
geraakt of zelfs afsterven zonder tand/kiespijn veroorzaakt te hebben, in deze gevallen zal
ook een wortelkanaalbehandeling moeten worden uitgevoerd.
Met behulp van röntgenfoto’s is de tandarts in staat om een wortelpuntonsteking op te
sporen.
Tijdens een wortelkanaalbehandeling maakt de tandarts de wortelkanalen met behulp van
vijltjes schoon. Hierdoor kunnen ze gespoeld worden met een ontsmettende chlooroplossing, waardoor de bacterien en eventuele weefselresten gedood en verwijderd
worden.
Het is belangrijk dat de wortelkanalen tot bijna bij de wortelpunt gereinigd en gevuld
worden, tijdens en voor de behandeling neemt de tandarts röntgenfoto’s om een beeld te
krijgen van het aantal kanalen en de lengte.
De kanalen worden over het algemeen gevuld met rubberstiftjes en cement, waarna
daarover heen een witte vulling gemaakt kan worden. Hiermee wordt geprobeerd de
wortelkanalen van de tand/kies zo goed mogelijk af te sluiten, zodat bacteriën niet
opnieuw kunnen binnendringen. Een wortelkanaalbehandeling is een lastig en tijdrovend
karwei en kan afhankelijk van de moeilijkheidsgraad een half uur tot zelfs twee uur in
beslag nemen.
Na ongeveer zes maanden is bij een geslaagde kanaalbehandeling op de röntgenfoto
vaak te zien dat de ontsteking aan de wortelpunten kleiner is geworden.

Kan ik met ‘whitening‘ tandpasta’s mijn tanden witter maken?

De naam is enigszins misleidend. Whitening tandpasta’s bleken niet. De hoeveelheid
bleekmiddel die in tandpasta is toegestaan is te gering om effect te hebben. Er zitten
enzymen en fosfaten in die kleurstoffen kunnen afbreken en losweken van de tand,
waarna je ze makkelijker kunt wegpoetsen. Met whitening tandpasta’s kun je dus
makkelijker verkleuringen op het oppervlak verwijderen. En schone tanden lijken witter.
Een nieuwe ontwikkeling is het toevoegen van kleurstoffen aan de tandpasta, die de tand
tijdelijk wit kleuren.

Welk resultaat zal het bleken opleveren?

Het te bereiken bleekresultaat verschilt voor iedereen. De basiskleur van het tandbeen
bepaalt voor een belangrijk deel het uiteindelijke resultaat. En die basiskleur is bij iedereen
anders. Ook gebleekte tanden zullen, net als niet -gebleekte tanden, op den duur
verkleuren door veroudering. Dit proces gaat sneller als je rookt of de genoemde
voedingsstoffen veel gebruikt. Je tandarts of mondhygiënist kan de kleur van jouw tanden
vastleggen en laten zien welke verandering is opgetreden. Indien gewenst kun je de
behandeling herhalen.

Kan ik ook zelf mijn tanden bleken?

In sommige winkels en vooral via internet kun je diverse bleekproducten kopen. De wet
staat alleen zeer lage concentraties waterstofperoxide toe. Dit betekent dat je weinig effect
van de behandeling mag verwachten. Wie hiervoor kiest, moet het ook doen zonder een
deskundig advies of een behandeling voor jou wel de aangewezen oplossing is. Als je je
tanden wilt bleken, doe dat dan altijd onder begeleiding van de tandarts of mondhygiënist.

Kan ik tijdens de bleekbehandeling alles eten en drinken?

Het bleken maakt het glazuur van de tanden en kiezen iets poreuzer. Dit effect is tijdelijk.
Het glazuur herstelt zich weer. Tijdens de behandeling met de bleeklepel kunnen bepaalde
etenswaren en dranken het resultaat nadelig beïnvloeden. Dus, waar is de verkleuring
door ontstaan? Tijdens de bleekbehandeling is het gebruik van deze producten, evenals
roken, af te raden. Hierdoor zal de duurzaamheid van het bleekresultaat verbeteren.

Is thuisbleken onder begeleiding van de tandarts of mondhygiënist schadelijk voor mijn tanden?

Onderzoek heeft aangetoond dat het buitenste deel van het glazuur direct na het bleken
tijdelijk iets poreuzer en minder hard is. Het effect is vergelijkbaar met de schade aan een
tand die enige tijd in contact is geweest met frisdrank. Deze veranderingen van het glazuur
herstellen, zodra het glazuur in contact komt met speeksel. Thuisbleken onder begeleiding
van de tandarts of mondhygiënist heeft, indien je de aanwijzingen opvolgt, geen blijvende
nadelige gevolgen en levert het beste resultaat op.

Kunnen je alle tanden en kiezen bleken?

Tijdens een bleekbehandeling kleuren vullingen, facings (een schildje van porselein of
composiet), kronen en bruggen niet mee. Een bleekbehandeling voor die tanden of kiezen
heeft dus geen zin. Ze kunnen zelfs meer opvallen na het bleken. Overleg daarom met je
tandarts of mondhygiënist vóórdat je je tanden gaat bleken. Bespreek je wensen en vraag
of jouw gewenste resultaat haalbaar is.

Hoe lang duurt een bleekbehandeling?

De lengte van een bleekbehandeling hangt af van de bleekmethode. Bij de
thuisbleekmethode duurt het meestal twee tot drie weken voordat je het gewenste
resultaat hebt bereikt. De tandkleur wordt na het beëindigen van de bleekbehandeling
altijd weer iets donkerder. Na zes weken kun je pas het echte bleekresultaat zien.

Wat gebeurt er met je tanden als je ze bleekt?

Bij bleken wordt meestal gebruikgemaakt van waterstofperoxide. De peroxide bleekt de
verkleuringen. Daarnaast droogt het bleekmiddel de tanden tijdelijk uit en maakt ze iets
poreuzer. Hierdoor wordt het glazuur tijdelijk minder doorzichtig en zie je het donkere
tandbeen minder.

In hoeverre vergoedt mijn (aanvullende) verzekering diverse bleekbehandelingen?

Tanden bleken is een behandeling van cosmetische aard, dus wordt in veel gevallen niet
vergoed door je zorgverzekeraar. Er zijn echter uitgebreide zorgverzekeringen die
gedeeltelijk laserbehandeling of behandelingen met bleekgel vergoeden. Lees hier meer
over de vergoeding van tanden bleken.

Is het bleken van tanden veilig?

Om op een veilige manier je tanden te bleken, valt zoals uit bovenstaande blijkt, het aan te
bevelen je tanden te bleken onder toezicht van een professional. Met name bij de
behandelingen waarbij een gel (peroxide) wordt gebruikt, is het van belang dat er niet te
grote hoeveelheden van deze stof (6% is een veilig percentage met het oog op behoud
van een sterk en gezond gebit) in de bleekgel aanwezig zijn. Laat je tanden het liefst
bleken bij de tandarts of bij een kliniek die de behandeling onder supervisie van een
tandarts uitvoert, zoals tandenbleekkliniek WIT®.

Op welke wijze kan je het beste je tanden bleken?

Uit de veelheid van bleekmethoden, is het soms lastig om goed te kunnen bepalen wat nu
effectieve bleekmethoden zijn. Ook de prijs zal in de regel een rol spelen bij de afweging
voor welke bleekmethode wordt gekozen.

Waardoor worden tanden donkerder?

Als kleurstoffen uit voedings en genotmiddelen de tand binnendringen, zien de tanden er
donkerder uit. Dit gebeurt onder andere door het eten en drinken van koffie, thee, wijn,
frisdrank, vruchtensap, kleurstof bevattende etenswaren (zoals vruchtenjam) en roken. Er
kunnen barsten in het glazuur komen. Hierdoor dringen kleurstoffen uit voedsel en
dranken nog makkelijker in de tand of kies.

Ook kunnen aanslag en verkleuring van tandsteen de tanden donkerder kleuren. Deze
uitwendige verkleuringen ontstaan eveneens door koffie, thee, wijn en roken. Verder
kunnen sommige mond verzorgingsproducten verkleuringen geven. Aanslag kan de
tandarts of mondhygiënist door een professionele gebitsreiniging verwijderen. Bleken is
hiervoor niet de oplossing.

Dode tanden (meestal als gevolg van een val of klap of een wortel kanaal behandeling)
kunnen van binnenuit verkleuren. In uitzonderlijke gevallen kunnen ziekten of medicijnen,
tijdens de vormingsfase, verkleuringen geven.

Wat zijn de oorzaken tandverkleuring?

Er kan onderscheid worden gemaakt tussen ‘intrinsieke’ en ‘extrinsieke’ oorzaken van
tandverkleuring. Onder intrinsieke oorzaken vallen onder meer veroudering,
medicijngebruik, of een harde klap op je tand. Hierdoor kan inwendige verkleuring
optreden: de oorzaak van deze verkleuring bevindt zich in de tand. Je tandkleur is
bovendien erfelijk bepaald, het tandbeen en de dikte van het glazuur bepalen de kleur van
je tanden. Als gevolg van veroudering krijg je na verloop van jaren te maken met een
dunnere glazuurlaag en dikker tandbeen. In de barstjes die hierdoor in je glazuur ontstaan,
krijgen kleurstoffen in voedingsmiddelen de kans om binnen te dringen in je gebit.

Extrinsieke, oftewel uitwendige verkleuring, zit daarentegen op de tand. Als gevolg van
bepaalde leefgewoonten, zoals roken of het nuttigen van sterk gekleurde
voedingsmiddelen, ontstaat tandaanslag. Op den duur leiden de kleurstoffen in dergelijke
voedingsmiddelen of dranken, die in het tandplak dringen, tot verkleuring. Hoewel de
tandaanslag kan worden bestreden met zogenaamde ‘whitening’ tandpasta’s, kan je er
eenmaal verkleurde tanden niet witter van maken. De verkleuring ligt immers op dieper
niveau in het glazuur.

Mag je met je piercing naar de tandarts?

Laat je tandarts of mondhygiënist weten als je een mondpiercing draagt. Zij kunnen met
regelmaat controleren of je piercing invloed heeft op je mondgezondheid. In geval van een
verdoving in de onderkaak kan de behandelaar vragen je piercing weg te halen. Naar het
ziekenhuis? Zorg dan dat je je mondpiercing(s) verwijdert als er röntgenfoto’s van je
hoofd-halsgebied moeten worden gemaakt. Sommige mondpiercings kunnen problemen
geven bij de werking van beademingsapparatuur en kunnen daarmee een behandeling in
het ziekenhuis bemoeilijken.

Hoe gaat de behandeling van een witte vulling in zijn werk?

1. Het bepalen van de gewenste kleur wit
Allereerst wordt gekeken welke kleur vulmateriaal het beste bij de tand of kies past. Er zijn
zeer veel kleuren wit beschikbaar. Door combinatie van verschillende kleuren is het vrijwel
altijd mogelijk de juiste kleur te krijgen.

2. Afslijpen van de tand of kies
Wanneer een vulling in een kies moet worden vervangen, dan wordt eerst de oude vulling
verwijderd. Wordt een kies voor de eerste keer gevuld, dan wordt alleen het aangetaste
deel van de kies weggeslepen. Als de vulling wordt aangebracht om een tand mooier te
maken, hoeft niets of slechts zeer weinig van de tand of kies te worden weggeslepen.

3. Droogleggen
Om de vulling aan de tand of kies te laten plakken, moet het tandoppervlak droog zijn.
Voor dit ‘droogleggen’ wordt soms een rubber lapje (de rubberdam) gebruikt. Deze
rubberdam wordt over de te behandelen tand of kies getrokken. Ook kan het oppervlak
droog gemaakt worden met een afzuiger en wattenrollen.

4. Plaktechniek
Voor composiet en compomeer wordt de tand of kies eerst met een zuur voorbehandeld,
waarna een hechtlaag wordt aangebracht. Door belichting wordt deze hechtlaag hard. Bij
glasionomeer vindt ook een voorbehandeling met een zuur plaats, maar is een hechtlaag
niet nodig.

5. Vullen
Het vulmateriaal wordt meestal in een aantal lagen op de tand of kies aangebracht. De
witte vulling van composiet of compomeer komt op de hechtlaag. De glasionomeervulling
wordt direct aan de tand of kies geplakt. Vervolgens worden composiet, compomeer en
sommige glasionomeren door belichting hard gemaakt. Andere glasionomeren worden na
aanbrengen vanzelf hard.

6. Afwerken
Tot slot wordt het oppervlak van de vulling bij composiet en compomeer gepolijst.
Glasionomeer wordt met een speciale laklaag afgedekt.

Wanneer wordt composiet gebruikt?

Composiet wordt gebruikt voor het vullen van gaatjes, het repareren van afgebroken
tanden, het verfraaien van verkleurde tanden of tanden met een afwijkende vorm. Met
composiet worden ook spleetjes tussen tanden opgevuld.

Zijn witte vullingen schadelijk voor de gezondheid?

Het is niet aangetoond dat het gebruik van witte vullingen schadelijk is voor de
gezondheid. Wie na het aanbrengen van de vulling klachten krijgt, doet er goed aan dit
aan de tandarts te melden.

Kunnen witte vullingen altijd worden gebruikt?

Een witte vulling kan in veel gevallen worden toegepast. Het hangt onder meer af van de
grootte van de vulling en de plek waar de vulling moet komen. Welk vulmateriaal in welk
geval het meest geschikt is, kunt u met uw tandarts bespreken.

Gaan witte vullingen lang mee?

Een witte vulling kan jarenlang meegaan. Omdat grote witte vullingen in de kiezen nog niet
zo lang worden gebruikt, zal de tijd moeten leren of deze vullingen net zo lang meegaan
als die van amalgaam. Witte vullingen kunnen op den duur minder mooi worden doordat
zij kunnen verkleuren. Die verkleuring komt vooral voor bij mensen die veel roken of veel
koffie en thee drinken. Zo’n oppervlakkige verkleuring kan worden gecorrigeerd door de
vulling te polijsten. Soms kan over een oude witte vulling een nieuw wit laagje worden
aangebracht. Het is ook altijd mogelijk om een witte vulling te vervangen.

Wat zijn voordelen en nadelen van witte vullingen?

Voordelen:

Witte vullingen zijn tandkleurig en daardoor niet of nauwelijks te onderscheiden van de
eigen kleur van tanden en kiezen.
Het witte vulmateriaal wordt geplakt aan de tand of kies. Er hoeven geen gezonde delen
van de tand of kies te worden weggeslepen om het vulmateriaal houvast te geven. Dit is
wél noodzakelijk bij een amalgaamvulling (het grijze vulmateriaal).
De plaktechniek zorgt ook voor een goede hechting van de vulling aan de tand of kies,
waardoor deze weer sterker wordt.

Nadelen:

Niet alle witte vullingen zijn zo sterk als amalgaamvullingen. Daarom worden ze soms niet
gebruikt voor grote vullingen in de kiezen.
Het is bewerkelijker om een witte vulling aan te brengen dan een amalgaamvulling. Voor
het repareren van tanden of kiezen met wit vulmateriaal zijn dan ook veel meer
handelingen nodig. Het kost derhalve meer tijd.
Witte vullingen zijn duurder dan amalgaamvullingen. Uw tandarts kan aangeven wat de
behandeling gaat kosten.
De nadelen zijn dus: niet allemaal even sterk, het aanbrengen is bewerkelijk, duurder.

Als ik overgevoelig ben voor medicijnen, ben ik dan ook allergisch voor röntgenfoto’s?

Röntgenstraling en medicijnen zijn niet met elkaar te vergelijken. De overgevoeligheid die
kan bestaan bij gebruik van medicijnen is gebaseerd op een afweerreactie.
Röntgenstraling kan zo’n reactie niet opwekken. U hoeft dus niet bang te zijn dat er
allergische reacties optreden.

Als ik zwanger ben, mogen er dan röntgenfoto’s worden gemaakt?

Tandheelkundige röntgenfoto’s kunnen zonder bezwaar worden gemaakt. Alleen
röntgenopnamen in een ziekenhuis waarbij de straling op de nog niet geboren baby wordt
gericht, dienen zo mogelijk te worden uitgesteld tot na de zwangerschap.

Waarom neemt de tandarts voor zichzelf extra maatregelen om zich te beschermen als hij of zij een röntgenfoto maakt?

U ontvangt maar één enkele keer röntgenstraling, maar de tandarts maakt veel vaker een
röntgenfoto. Als de tandarts elke keer dicht bij u blijft staan, wordt hij onnodig vaak aan
röntgenstraling blootgesteld. Daarom gaat de tandarts bij het maken van een röntgenfoto
soms achter een deur of schot staan om zich tegen de röntgenstraling te beschermen.

Er is al vaker een röntgenfoto bij mij gemaakt, ook in het ziekenhuis. mag de tandarts nu ook nog een foto maken?

Ja. De tandarts zal de voordelen van het maken van een röntgenfoto altijd afwegen tegen
de nadelen. Maar het is wel goed dat u de tandarts vertelt wanneer er voor het laatst bij u
een röntgenfoto is gemaakt. De tandarts kan daarmee rekening houden bij de beoordeling
of een röntgenfoto nodig is. Als u bijvoorbeeld van tandarts bent veranderd en deze
opnieuw röntgenfoto’s wil maken, vraag dan of u vorige tandarts de eerder bij u genomen
röntgenfoto’s heeft doorgestuurd.

Is het maken van een röntgenfoto bij de tandarts schadelijk?

Bij het maken van röntgenfoto’s bij de tandarts gebruikt men een zeer kleine hoeveelheid
straling, waardoor de kans op nadelige gevolgen voor de gezondheid gering is. Deze kans
is zo klein dat dit nauwelijks in een getal is uit te drukken. Om dit duidelijker te maken
vergelijken we het met een aantal situaties uit het dagelijks leven. Zo is het stralingsrisico
van het maken van twee röntgenfoto’s vergelijkbaar met dat van een vliegreis van
Nederland naar de Verenigde Staten. Bij het vliegen staan we bloot aan meer straling,
deze is op grote hoogte sterker dan op de grond.

Het risico is ook vergelijkbaar met een wintersportvakantie van 14 dagen. In hoge
gebieden worden we eveneens aan meer straling blootgesteld. Toch moet bij straling, hoe
weinig ook, zorgvuldig te werk worden gegaan. Elke keer als een röntgenfoto gewenst is,
moet het nut daarvan worden afgewogen tegen het risico van het niet, of te laat ontdekken
van een ontsteking of een andere tandheelkundige afwijking.

Hoe maakt de tandarts röntgenfoto’s?

Foto van één of enkele tanden en kiezen
Het maken van foto’s kan op twee manieren gebeuren. Bij de ene manier klemt u een
speciale houder met een film tussen de tanden en kiezen.
Bij de andere manier houdt u de film zelf met de vinger tegen de binnenkant van de tand
of kies. Daarna richt de tandarts het röntgenapparaat van buitenaf op de film en maakt de
opname.

Wanneer maakt de tandarts röntgenfoto’s?

De tandarts maakt alleen röntgenfoto’s als er een bepaalde reden voor is. Deze reden kan
heel verschillend zijn. Hier volgen enkele voorbeelden.

1. Onzichtbare gaatjes en wortelpuntontstekingen
De tandarts maakt soms röntgenfoto’s als hij vermoedt dat er gaatjes tussen tanden en
kiezen of onder een vulling zitten, of wanneer hij vermoedt dat er sprake is van een
wortelpuntontsteking.

2. Samenstelling van het gebit
Op röntgenfoto’s kan men zien of alle tanden en kiezen, die bij kinderen nog moeten
doorbreken, aanwezig zijn.

3. Ontstoken tandvlees
Een veel voorkomend verschijnsel is ontstoken tandvlees. Hierdoor kan het bot rondom de
tanden en kiezen verdwijnen.

4. Tandwortelrest
Indien in het verleden een tand of kies getrokken is, kan het soms voorkomen dat een deel
van de tandwortel in de kaak is achtergebleven. Soms kan dit klachten veroorzaken. Op
een röntgenfoto kan de tandarts zien of er zich nog een wortelrest in de kaak bevindt. Ook
van de tandeloze kaken kunnen foto’s gemaakt worden om te controleren of er nog
wortelresten in de kaak aanwezig zijn. Vaak moeten deze worden verwijderd.

Waarom maakt de tandarts röntgenfoto’s?

De tandarts onderzoekt de mond met een spiegeltje en een sonde (het ‘haakje’), maar
daarmee kan hij alleen de buitenkant van de tanden en kiezen en het tandvlees zien en
aftasten. Wat daaronder zit is niet bereikbaar. Wanneer de tandarts vermoedt dat er meer
aan de hand is dan wat tijdens dit onderzoek kan worden ontdekt, maakt hij of zij een
röntgenfoto. Met behulp van een röntgenfoto kan de tandarts eventuele afwijkingen in een
vroeg stadium herkennen. Hoe eerder tandheelkundige problemen worden ontdekt, des te
beter. Dan kunnen ze bijtijds worden behandeld, zodat ernstigere problemen worden
voorkomen.

Wat gebeurt er bij het maken van röntgenfoto’s?

Voor het maken van een röntgenfoto richt de tandarts het röntgenaparaat op het te
fotograferen gedeelte van het gebit of de kaak. Vervolgens schakelt hij of zij het
röntgenapparaat korte tijd in, meestal een halve tot anderhalve seconde. Gedurende die
tijd komt de straling uit het apparaat, dringt door het gebit en de kaak en valt op de film.
Wanneer het filmpje is ontwikkeld, zien we daarop lichte en donkere gedeelten. Op de
plaats van de lichte gedeelten is weinig straling doorgelaten, daar zitten de harde
weefsels. Donkere gedeelten ontstaan daar waar de straling gemakkelijk door de weefsels
heen kan dringen.

Wat zijn röntgenfoto’s?

Röntgenfoto’s zijn foto’s die met behulp van röntgenstraling worden gemaakt.
Röntgengolven dringen in meer of mindere mate door delen van het menselijk lichaam,
zoals botten en spieren. Daarom kunnen röntgenfoto’s worden gebruikt om een beeld te
krijgen van de inwendige bouw van het menselijk lichaam.

Hoe kan ik mijn kind voorbereiden op het vullen van een gaatje?

Bereid uw kind goed voor als de tandarts een gaatje moet vullen. Leg op een rustig
moment uit dat één of meer tanden of kiezen ziek zijn. Vertel dat de tandarts de zieke tand
of kies beter maakt. Laat de tandarts zelf aan uw kind vertellen wat er gaat gebeuren.
Heeft uw kind vragen over de behandeling? Spreek dan af om die samen aan de tandarts
te stellen. Als u de behandeling vooraf mooier voorspiegelt dan dat die in werkelijkheid is,
verliest uw kind het vertrouwen in u en in de tandarts. Bovendien zal uw zoon of dochter in
de toekomst meer opzien tegen een behandeling.

Wanneer geeft de tandarts een verdoving?

Als de tandarts iets moet doen wat pijnlijk kan zijn, zal hij in de meeste gevallen eerst
voorstellen om te verdoven. Die verdoving bestaat uit een klein prikje, waarna je meestal
geen pijn meer voelt. Voel je na de verdoving toch nog pijn, zeg dat dan meteen. De
tandarts kan dan nog een beetje extra verdoven. Als de verdoving eenmaal werkt, voelt je
wang of lip vaak dik aan en heb je het gevoel dat je moeilijker kunt praten en eten of
drinken. Dit gevoel verdwijnt weer nadat de verdoving is uitgewerkt, meestal één of enkele
uren na de behandeling. Zie je erg tegen de prik op, dan kun je vragen of de tandarts het
eerst wil proberen zonder verdoving. Wordt de pijn te hinderlijk, dan kan de tandarts op
jouw verzoek alsnog verdoving geven. De tandarts kan de plek waar de verdoving
gegeven wordt iets minder gevoelig maken met een zalfje.
Sommige tandartsen werken met lachgas. Lachgas veroorzaakt een gevoel van
ontspanning en neemt daardoor veel angstgevoel weg. Het lachgas wordt toegediend via
een neuskapje. Je moet dan ook goed door je neus in- en uitademen. Lachgas mag
overigens niet worden gebruikt in de eerste drie maanden van een zwangerschap. En je
mag pas een half uur na behandeling met lachgas weer deelnemen aan het verkeer. Als
jouw tandarts geen lachgas gebruikt, kun je vragen of hij je wil doorverwijzen naar een
tandarts die dat wel toepast.

Wat kan ik de tandarts vragen om mijn angst te verminderen?

Je kunt de tandarts vragen of:

• hij meer tijd voor je kan uittrekken dan gebruikelijk is.
• hij de eerste keer alleen maar wil kijken of een foto kan maken.
• hij alles van tevoren goed wil uitleggen, zodat je weet wat er gaat gebeuren.
• hij je alle instrumenten wil laten zien en uitleggen waarvoor ze gebruikt kunnen
worden.
• hij je tijdens de behandeling precies wil vertellen wat hij gaat doen en hoe lang het
nog duurt.
• hij je wil laten meekijken met een spiegeltje (of juist niet!).
• hij wil stoppen met de behandeling zodra jij je hand opsteekt.
• Je je discman kunt meenemen met je favoriete muziek.
• Je iets kunt vasthouden (favoriete knuffeldier, sjaal).
• je andere oplossingen kunt aandragen waardoor je angstgevoelens afnemen.

Wat kan ik doen om minder angstig te zijn bij de tandarts?

Wat je zelf kunt doen om minder angstig te zijn:

• Zoek een tandarts die goed met bange patiënten kan omgaan: misschien kent
iemand in je omgeving een dergelijke tandarts, of anders je huisarts of verzekeraar.
• Vertel je tandarts dat je angstig bent en wanneer dat is begonnen. De tandarts is
bekend met dergelijke problemen en kan veel doen om je wat minder angstig te
laten zijn.
• Als het niet klikt tussen jou en de tandarts, spreek daar met je tandarts over.
• Doe ademhalingsoefeningen of tel tot 500 als de angst je overvalt.
• Als je een ontspannend of kalmerend middel wilt nemen, bespreek dat dan met je
tandarts.

Hoe lang gaat de sealant mee?

De sealant die diep in de groeven zit gaat enkele jaren mee. Bij de periodieke controle
controleert de tandarts of mondhygiënist of er nog voldoende aanwezig is. Als er wat
materiaal is verdwenen, kan dit worden aangevuld.

Moeten de kiezen van elk kind worden geseald?

De kiezen worden alleen geseald als de tandarts verwacht dat er gaatjes in de groefjes
ontstaan.

Wat is voor mijn kind belangrijk om te weten?

Jonge kinderen hebben meestal moeite om hun mond langere tijd open te houden. Vertel
uw kind hoe de behandeling verloopt. Als je kind weet wat er gebeurt, is de kans groter dat
de behandeling vlot verloopt.

Hoe ervaren kinderen het sealen?

Kinderen ervaren het sealen vaak als een echte behandeling. De meeste kinderen kunnen
die goed verdragen.

Wat is het voordeel van sealen?

In de gesealde vlakken van de kiezen is er minder kans op gaatjes.

Hoe verloopt de behandeling van het sealen?

Reinigen:
Allereerst maakt de tandarts of mondhygiënist de kies goed schoon met een roterend
borsteltje of een instrument.

Droog houden:
Speeksel verhindert dat het laagje aan de kies hecht. Daarom houdt de tandarts of
mondhygiënist de kies met wattenrolletjes en een speekselzuiger droog. Dan kan er geen
speeksel bij de kies komen.
Soms spant de tandarts of mondhygiënist een heel dun rubber lapje om de hele kies of om
meerdere kiezen. Dit wordt ook wel rubberdam genoemd. Een klemmetje houdt het lapje
op zijn plaats. Het klemmetje drukt soms iets op het tandvlees, maar dat went meestal
snel. Daarna spuit hij de kies met een luchtspuit droog.

Etsen:
Om het laagje goed te laten hechten, ruwt de tandarts of mondhygiënist de groefjes en
putjes in het glazuur op met een zure vloeistof of gel. Dat heet etsen.
Spoelen
Na een korte inwerktijd spoelt de tandarts of mondhygiënist de zure vloeistof of gel weg
met water. Dat gebeurt met een lucht-/waterspuit. Het water wordt opgezogen met een
speekselzuiger.

Sealen:
Nu kan de tandarts of mondhygiënist het laagje op de kies aanbrengen. Het aangebrachte
materiaal komt tot diep in de bodem van de groefjes en putjes.

Uitharden:
Dan moet het materiaal uitharden. Dat kan vanzelf gaan of met een lamp die blauw licht
geeft. Als de tandarts of mondhygiënist een lamp gebruikt, beschermt hij soms de ogen
met een oranje schermpje. Ten slotte controleert de tandarts of mondhygiënist of het
laagje goed vast zit.

Sealen. Waarom?

Wie zijn tanden zorgvuldig poetst, heeft weinig kans op het krijgen van gaatjes.
Beginnende gaatjes kun je stoppen als je goed je tanden poetst.
Sealen helpt de kiezen te beschermen tegen gaatjes als die groter worden. Het beschermt
ze op die plaatsen waar ze het meest gevoelig zijn voor gaatjes, namelijk in de groefjes en
putjes. Deze zijn kwetsbaar, vooral als ze diep en smal zijn. De haren van de
tandenborstel kunnen de groefjes moeilijk schoonpoetsen. Sealen gebeurt meestal kort
nadat de blijvende kies helemaal is doorgebroken. Dan is de kans op gaatjes het grootst.

Sealen. Wat is dat?

Het woordje ‘sealen’ is afgeleid van het Engelse werkwoord ‘to seal’. Dat betekent
afdichten of verzegelen. Sealen bij de tandarts betekent dan ook het afdichten of
verzegelen van groefjes en putjes in tanden en kiezen. De tandarts of mondhygiënist
brengt een laagje kunststoflak of kunstharscement aan. Deze kan transparant of geelwit
zijn.

Is het verantwoord om de kiezen niet te sealen?

Veel ouders zien het niet sealen van de kiezen van hun kind (en hun broertje of zusje wel)
als onderbehandeling. Als de tandarts of mondhygiënist geen reden heeft om het gebit van
je kind te sealen, is dat een bewuste en verantwoorde keuze. In zowel gesealde als nietgesealde kiezen kunnen gaatjes ontstaan.

Mag ik mijn kind een fluoridebehandeling onthouden?

Veel ouders denken dat ze hun kinderen tekortdoen als ze geen fluoridebehandeling in de
mondzorgpraktijk krijgen. De beste fluoridebehandeling is het 2x per dag poetsen met
fluoridetandpasta. Dat is bovendien veel prettiger dan een fluoridebehandeling bij de
tandarts. Het achterwege laten van een fluoridebehandeling bij de tandarts is een bewuste
en verantwoorde keuze van je mondzorgverlener.

Kan een beginnend gaatje nog stoppen?

Ja! Ieder gaatje begint met een witte vlek. Gelukkig kun je beginnende gaatjes nog
stoppen en zelfs deels herstellen. Maar daar is wel tijd en aandacht voor nodig.

Mijn kind heeft toch een zwak gebit?

Ook dan is de sleutel tot een gezond gebit een combinatie van secuur tandenpoetsen en
matig suikergebruik. Kinderen die goed hun tanden (laten na)poetsen, en weinig suiker
eten en drinken, houden hun gebit gewoon gaaf.

Je kunt er toch niets aan doen dat je een gaatje krijgt? Dat overkomt je toch?

Niet waar! Je kunt gaatjes in het gebit voorkomen. Op het ontstaan van gaatjes in je gebit
heb je zelf veel invloed. Wie goed zijn tanden poetst met fluoridetandpasta en weinig
suiker gebruikt, kan gaatjes voorkomen en zijn gebit dus gewoon gaaf houden.

De tandarts zorgt toch voor een gezond gebit van mijn kind?

Het hebben en houden van een gezond kindergebit is een samenspel tussen je kind, jezelf
en je mondzorgverlener. De zorg voor het kindergebit ligt vooral bij jezelf en je zoon of
dochter. Je mondzorgverlener coacht jou en je kind.

Waarom is de Gewoon Gaaf-methode geïntroduceerd?

De huidige generatie jonge ouders is opgegroeid met fluoridetandpasta. Tussen 1970 en
1990 zijn in de mondgezondheid grote sprongen vooruit gemaakt. Toch is er nog een
enorme gezondheidswinst te halen. Gewoon Gaaf wil de mondzorg voor kinderen
effectiever maken. Gewoon Gaaf betekent een omslag in de mondzorg, waarin preventie
meer vanzelfsprekend is.

Wat zijn de nadelen van sealen?

Na afloop van het sealen, hebben kinderen soms een beetje vieze smaak in de mond. Bij
het dichtbijten voelen de kiezen aanvankelijk een beetje vreemd. Dit gevoel verdwijnt
vanzelf. Sealen werkt alleen op de plek waar het laagje is aangebracht. Het voorkomt niet
dat er op andere plekken in de tanden of kiezen gaatjes ontstaan.

Hoe kan ik mijn kind voorbereiden op het vullen van een gaatje?

Bereid uw kind goed voor als de tandarts een gaatje moet vullen. Leg op een rustig
moment uit dat één of meer tanden of kiezen ziek zijn. Vertel dat de tandarts de zieke tand
of kies beter maakt. Laat de tandarts zelf aan uw kind vertellen wat er gaat gebeuren.
Heeft uw kind vragen over de behandeling? Spreek dan af om die samen aan de tandarts
of preventie-assistente te stellen. Als u de behandeling vooraf mooier voorspiegelt dan dat
die in werkelijkheid is, verliest uw kind het vertrouwen in uw uitleg en dat van de tandarts.
Bovendien zal uw kind in de toekomst meer opzien tegen een behandeling.

Wanneer zal de tandarts het gebit van mijn kind behandelen?

Het meest voorkomende probleem bij het melkgebit zijn gaatjes, ook wel cariës genoemd.
Meestal beginnen die in de kiezen. Gaatjes die groter worden, kunnen pijn of ontstekingen
veroorzaken. Daardoor kunnen op den duur melktanden of -kiezen afbrokkelen en kan er
schade ontstaan aan het blijvend gebit. De tandarts zal meestal voorkomen dat een gaatje
groter wordt. Dat kan hij doen door de cariës te verwijderen (boren) en de kies te vullen.
Soms is het gaatje zo klein dat de aantasting niet verder gaat als u zelf het gebit tenminste
goed verzorgt. In dat geval kan hij van boren en vullen afzien.

De tandarts of preventieassistente zal u dan een passend advies geven over voeding en poetsen. Als een tand of
een kies snel gaat wisselen, doet de tandarts doorgaans niets.

Wat doet de tandarts bij kleine kinderen?

Een behandeling is op tweejarige leeftijd meestal nog niet nodig. De tandarts kijkt of het
gebit in orde is en geeft voornamelijk adviezen en voorlichting. Ook de preventieassistente kan u en uw kind daarbij van dienst zijn.

Gekeken wordt of alles goed is
aangelegd en tandjes geteld, alleen dit al vinden kinderen spannend genoeg.

Mijn kind moet naar de tandarts. Wat kan ik doen als ik zelf erg tegen tandartsbezoek opzie?

Kinderen zijn gevoelig voor negatieve signalen. Zeker voor die van hun ouders. Het is
daarom belangrijk dat u ontspannen bent als u naar de tandarts gaat. Laat uw kind dan
liever thuis als u zelf moet worden behandeld. Dat is voor u en uw kind rustiger. U kunt uw
kind ook met een andere volwassene naar de tandarts laten gaan. U kunt dit ook eerst
overleggen met uw tandarts.

Hoe vaak moet ik met mijn kind naar de tandarts?

Als u twee keer per jaar met uw kind naar de tandarts gaat, is dat meestal voldoende. Hij
kan u en uw kind begeleiden bij de ontwikkeling van een gezond gebit en uw kind
behandelen als dat nodig is.

Wat vertel ik mijn kind over het tandartsbezoek?

Een kind kunt u op het tandartsbezoek voorbereiden door daar op een begrijpelijke manier
over te vertellen. Kies het niveau dat bij de leeftijd van uw kind past. Vertel niet te veel
details, maar bied vooral een gevoel van veiligheid. Begin niet over behandelingen, bij een
kind jonger dan vier jaar. Vertel uw tandarts bij de controle wat uw kind al weet,
bijvoorbeeld over tandenpoetsen.

Moet ik mijn kind voorbereiden op het eerste tandartsbezoek?

Bereid uw kind voor op het eerste bezoek. Vertel dat hij of zij mee mag naar de tandarts.
Leg uit wat daar allemaal te zien is, zoals een mooie stoel, een grote lamp, en een meneer
of mevrouw in een witte jas. Zeg er ook bij dat uw kind misschien even op die stoel mag
zitten. Vertel dat de tandarts deze of de volgende keer ook even in zijn of haar mond wil
kijken, net zoals bij u zelf. Prikkel de nieuwsgierigheid. Tandartsbezoek is normaal en
hoort erbij.

Op welke leeftijd gaat mijn kind naar tandarts voor de eerste controle?

Een tijdig bezoek aan de tandarts is belangrijk voor ieders gebit. Neem uw kind daarom
vanaf twee jaar mee naar de tandarts voor controle. Twee jaar is een prima leeftijd om uw
kind voor de eerste keer mee te nemen naar uw tandarts. Dat kan bijvoorbeeld
gecombineerd als u zelf voor een controlebezoek gaat. Uw kind kan bij het allereerste
bezoek wat rondkijken in de praktijk. Zo raakt het vertrouwd met de omgeving en met de
medewerkers.

Wat zijn de voordelen van suikervrije kauwgom?

De bevindingen van het onderzoek met betrekking tot de voordelen van suikervrije
kauwgom ondersteunen wat de American Dental Association (ADA) adviseert. Op de
pagina mondgezondheid vermeldt de ADA dat het kauwen van suikervrije kauwgom na het
eten de speekselvloed verhoogt, wat kan helpen bij het neutraliseren en wegwassen van
de zuren die worden geproduceerd wanneer voedsel wordt afgebroken door plakbacteriën.

Wat zijn dementie en parodontitis?

Dementie is op weg om volksziekte nummer één te worden. Dementie kan de staat van de
mondgezondheid dramatisch beïnvloeden. Dat blijkt uit een net verschenen proefschrift
van onderzoeker Helena Nilsson. Zij nam deel aan een uniek wereldwijd onderzoek naar
veroudering.

Parodontitis een risicofactor
Tandarts Nilsson geeft aan dat “parodontitis een even duidelijke risicofactor is als hart- en
vaatziekten of het consumeren van grote hoeveelheden alcohol”. Haar onderzoek omvat
een Zweedse studie over veroudering en ouderenzorg. Het doel is om de factoren –
medisch, psychologisch en sociaal – te identificeren die goed ouder worden bevorderen.
Nilsson heeft onderzocht of tandverlies en parodontitis verband houden met cognitieve
stoornissen, hetgeen een indicatie kan zijn voor beginnende dementie. Dit werd uitgevoerd
door het controleren van klinische en radiologische onderzoeken van 1147 personen.

Risico op dementie
Nilsson heeft dezelfde cognitieve testinstrumenten gebruikt die worden gebruikt bij het
evalueren / onderzoeken van personen met een risico op dementie. Zij wilde zien of
parodontitis een cognitieve stoornis kon voorspellen bij mensen die aanvankelijk werden
gekenmerkt als cognitief gezond. Welke factoren kunnen voorspellen of een dergelijke
verslechtering zal optreden? De onderzochte personen werden gedurende zes jaar
gevolgd. Zelfs met betrekking tot risicofactoren zoals hoge leeftijd en laag
opleidingsniveau, bleek parodontitis een significante invloed te hebben op het risico op
cognitieve stoornissen.

Verband parodontitis en dementie
Het verband tussen parodontitis en dementie kan zijn dat individuen niet voor hun
mondgezondheid kunnen zorgen als gevolg van dementie. Er zijn echter andere
hypothesen met betrekking tot een mogelijke relatie, zoals veel voorkomende
ontstekingsfactoren en een verminderde kauwfunctie. Meer informatie over het onderzoek
vindt u in Medical Express.

Hoe zijn de gevolgen van een droge mond te bestrijden?

De gevolgen van een droge mond kunt u, afhankelijk van de oorzaak, op verschillende
manieren bestrijden. Overleg met uw tandarts welke behandeling voor u het meest
geschikt is. Monddroogheid is te bestrijden door:

Het stimuleren van de speekselafgifte
Uw speekselklieren kunnen tijdelijk niet goed werken of uw speekselafgifte kan geremd
zijn door het gebruik van medicijnen. In beide gevallen kunt u de speekselproductie
stimuleren. Eet bijvoorbeeld voedsel waarop u goed moet kauwen. Denk aan stevige
bruine boterhammen, wortels of suikervrije kauwgom. De afgifte van speeksel kunt u ook
versterken door het eten van licht zuur voedsel, zoals fruit of komkommer. Dit werkt vaak
niet of onvoldoende bij mensen die reeds langer lijden aan het syndroom van Sjögren of
die in het hoofd of de hals zijn bestraald.

Verandering van medicijnen
Is medicijngebruik de oorzaak van uw droge mond? Dan kan uw huisarts of specialist de
soort medicijnen, de dosering of het tijdstip van toediening misschien aanpassen.

Het gebruik van speekselvervangers
Het is niet mogelijk de speekselproductie te stimuleren wanneer uw speekselklieren niet
meer werken. Als ze nog maar een beetje functioneren, kunt u ze onvoldoende stimuleren.
Dan kunt u met behulp van zogenoemde speekselvervangers de gevolgen van een droge
mond beperken. Dit zijn speciale vloeistoffen in de vorm van een bevochtigingsgel
(Biotène Oral Balance) of een verstuiver (Glandosane, Xialine). Een bevochtigingsgel
brengt u op de slijmvliezen aan. Met behulp van een verstuiver kunt u de mondholte met
die vloeistof bevochtigen. Het lichtzure Glandosane is voor iemand met eigen tanden en
kiezen niet aan te bevelen voor frequent gebruik. Een gel wordt vooral ’s nachts prettig
gevonden, een spray is vooral overdag aangenaam. Welk middel u het prettigst vindt,
moet u zelf ondervinden. Een mondgel is bij de drogist of apotheek te koop. Een
speekselvervanger kan de tandarts voorschrijven en is bij de apotheek verkrijgbaar.
Overleg in ieder geval met uw tandarts en begin niet op eigen initiatief aan een middel,
ook al is dit bij de drogist of apotheek verkrijgbaar.

Wat zijn de gevolgen van een droge mond voor het mondslijmvlies?

Slijmvliezen raken makkelijk geïrriteerd als de beschermende speeksellaag ontbreekt. Die
irritaties ontstaan bijvoorbeeld door het kunstgebit, of door het eten van zuur of gekruid
voedsel of het drinken van alcohol. Er kunnen dan pijnlijke plekken ontstaan op uw tong,
wang, gehemelte of tandvlees. Ook ontstekingen, vooral schimmelinfecties, kunnen
makkelijk ontstaan.

Wat zijn de gevolgen van een droge mond voor iemand met een kunstgebit?

Vaak blijft een kunstgebit in een droge mond niet goed op zijn plaats zitten. Bij anderen
ontstaat tussen het kunstgebit en het mondslijmvlies een ingedikte laag speeksel. Het
kunstgebit plakt dan als het ware vast aan het gehemelte. Hierdoor gaat het kunstgebit
wrikken en ontstaan pijnlijke plekken.

Waarom is speeksel zo belangrijk?

Speeksel heeft een smerende werking wanneer u spreekt, kauwt en slikt. Met behulp van
speeksel kunt u makkelijker bewegen met uw wangen, tong en lippen. Met uw speeksel
bevochtigt u voedsel zodanig dat u het pijnloos kunt doorslikken. Ook bevochtigt speeksel
het mondslijmvlies, waarmee uitdroging wordt voorkomen. Bovendien heeft het een
reinigende werking op tanden, kiezen en het mondslijmvlies. Daarnaast remt speeksel de
werking en de groei van bacteriën en schimmels in de mond, waardoor mondinfectie wordt
voorkomen.

Wat zijn de oorzaken van een droge mond?

Een tekort aan speeksel is de oorzaak van een droge mond. De speekselklieren geven
bijvoorbeeld onvoldoende speeksel af. Ook kan het speeksel door verdamping uitdrogen
bij ademhaling door de mond. Onvoldoende afgifte van speeksel kan ontstaan door:

1. Het gebruik van medicijnen
Honderden medicijnen hebben als bijwerking dat de speekselklieren worden geremd in de
afgifte van speeksel. Dit zijn vooral medicijnen die gebruikt worden bij de behandeling
tegen hoge bloeddruk (antihypertensiva), of hartritmestoornissen, of medicijnen zoals
antidepressiva, slaap- en plasmiddelen. De medicijnen tasten de speekselklieren zelf
meestal niet aan, maar remmen alleen de speekselafgifte.
2. Ziekten
Een droge mond kan optreden bij uitdroging door koorts of diarree. Ook iemand die lijdt
aan een nog niet goed ingestelde suikerziekte kan klagen over dorst en monddroogheid.
In deze gevallen is de klacht tijdelijk. Zodra de ziekte is genezen of de suikerziekte is
geregeld, verdwijnt de droge mond. Blijvende monddroogheid komt voor bij mensen die
lijden aan bijvoorbeeld aids of het syndroom van Sjögren (chronische ontsteking van de
traan- en speekselklieren). Bij hen kunnen de klachten over monddroogheid wisselen,
maar geheel verdwijnen doen ze nooit. Bij het syndroom van Sjögren neemt de
monddroogheid met de jaren zelfs toe.
3. Bestraling
Wanneer een kwaadaardig gezwel in het hoofd of de hals radioactief wordt bestraald,
kunnen de speekselklieren door de straling onherstelbaar worden beschadigd. Dit
resulteert veelal in blijvende, ernstige monddroogheid.

Wat zijn de meest voorkomende klachten bij een droge mond?

U kunt de behoefte hebben om regelmatig uw mond vochtig te maken. Die behoefte kan
zowel op de dag als ’s nachts optreden. Soms gaat wegslikken van droog voedsel
(bijvoorbeeld beschuit, cracker of brood) moeilijk, als u er niets bij drinkt. Het eten blijft als
het ware in uw mond plakken. Verder kunnen zowel de lippen als de tong strak en
plakkerig aanvoelen. Ook kunt u problemen hebben met spreken. Denk hierbij aan het
klakken van de tong en een moeizame uitspraak van sommige woorden of letters.

Wat zijn de gevolgen van een droge mond voor uw tanden en kiezen?

In een gezonde mond helpt speeksel uw tanden en kiezen te beschermen. Als u
onvoldoende speeksel heeft, vormt tandplak zich sneller dan normaal. Hierdoor ontstaan
sneller gaatjes in uw tanden en kiezen. Dit gebeurt vooral wanneer u regelmatig
suikerbevattend voedsel eet. In een droge mond treden de vorming van tandplak en
gaatjes vooral op langs de randen van het tandvlees. Hierdoor kan bovendien het
tandvlees gaan ontsteken. Op den duur kunnen de tanden en kiezen los gaan zitten.
Zonder extra beschermende maatregelen kunnen uw tanden en kiezen dus sneller
verloren gaan.
Om de gevolgen van monddroogheid te bestrijden, kan iemand op zure snoepjes willen
zuigen. Hierdoor bestaat een grotere kans op het ontstaan van gaatjes en tanderosie
(slijtage door zuur).

Ik ben al wat ouder. Wat kan ik doen om een droge mond te voorkomen?

Als u last heeft van een droge mond, probeer dan dagelijks voldoende te drinken,
bijvoorbeeld (mineraal)water of thee zonder suiker. U heeft ongeveer een liter vocht per
dag nodig. Vindt u het moeilijk veel te drinken, neem dan steeds kleine beetjes.
Suikerhoudende (fris)dranken kunt u beter niet te vaak drinken, omdat deze sneller
gaatjes veroorzaken. U kunt de afgifte van speeksel stimuleren door voedsel te eten waar
goed op moet worden gekauwd. Bijvoorbeeld wortels of suikervrije kauwgom. Verder wordt
de afgifte van speeksel versterkt door het eten van licht zuur voedsel, zoals fruit of
komkommer.
Als de oorzaak van een droge mond medicijngebruik is, kan uw huisarts of specialist de
soort medicijnen, de dosering of het tijdstip van toediening misschien aanpassen.

Welke problemen met de mondgezondheid kunnen op latere leeftijd ontstaan?

Ontstoken tandvlees:

Nogal wat mensen krijgen op latere leeftijd ernstige tandvleesproblemen.
Iedere keer als u iets eet of drinkt, vormt zich een doorzichtig, zacht en kleverig laagje op
uw tandvlees, tanden en kiezen: (tand)plak. Als u de tandplak die langs de rand van het
tandvlees en tussen de tanden en kiezen zit niet verwijdert, veroorzaken de bacteriën in
de plak ontstoken tandvlees. Niet verwijderde plak kan hard worden en verkalken tot
tandsteen. Aan tandsteen hecht zich weer gemakkelijk nieuwe plak. De
tandvleesontsteking kan daardoor verergeren. Rood, gezwollen en bloedend tandvlees
zijn de kenmerken van ontstoken tandvlees.

Wortelcariës:

Op latere leeftijd kunnen aan de tandwortel gaatjes ontstaan: de zogeheten wortelcariës.
Het tandvlees trekt zich terug, waardoor de tandwortel gedeeltelijk bloot komt te liggen. Op
deze plaats ontbreekt het beschermende glazuurlaagje. Tanden en kiezen zijn hier extra
kwetsbaar voor gaatjes. Door het terugtrekkende tandvlees wordt de ruimte tussen tanden
en kiezen bovendien groter, en juist daar hoopt tandplak zich gemakkelijk op. Tandplak
veroorzaakt gaatjes, vooral op de blootliggende wortels van de tanden en kiezen.

Droge mond:

Een droge mond wordt veroorzaakt door een tekort aan speeksel. Speeksel
vergemakkelijkt spreken, kauwen en slikken. De bevochtiging met speeksel vereenvoudigt
bovendien de bewegingen van wangen, tong en lippen. Ook heeft speeksel een
reinigende werking op de tanden, de kiezen en het mondslijmvlies. Door onvoldoende
speeksel vormt zich sneller dan normaal tandplak.
Sommige medicijnen hebben als bijwerking dat de speekselklieren worden geremd in de
afgifte van speeksel. Dat geldt met name voor medicijnen tegen hoge bloeddruk,
slaapmiddelen en antidepressiva. Ook te weinig drinken kan een van de oorzaken van een
droge mond zijn. Daarnaast kan een droge mond optreden bij uitdroging door koorts of
diarree.

Hoe behandel je een slechte adem?

Een stinkende adem is in de meeste gevallen goed te behandelen. Door het achterhalen
van de oorzaak kunnen de bacteriën gerichter worden bestreden.
Omdat anaerobe bacteriën belangrijk zijn voor de afbraak van afvalstoffen is het gebruik
van agressieve middelen met o.a. alcohol of chloorhexidine niet de oplossing. Dit maakt
het juist erger.

Wat zijn de meest voorkomende oorzaken van een slechte adem?

Slechte mondhygiëne
De belangrijkste oorzaak van een slechte adem ligt in de mond. Om de mond gezond te
houden is het belangrijk om de tanden goed te poetsen. Gebeurt dit niet, dan blijven er
allerlei bacteriën achter. Deze verzamelen zich vaak op de (achterkant van) de tong en
zorgen voor een stinkende adem. De bacteriën produceren namelijk zwavel en dat ruikt
onaangenaam. Een slechte mondhygiëne is de meest voorkomende oorzaak van een
vieze adem.

Een ontsteking in de mond
Een stinkende adem kan ook het gevolg zijn van een mondslijmvliesontsteking of
tandvleesontsteking.
Verwijdert u tandplak op en tussen de tanden en kiezen niet goed, dan heeft u een grotere
kans op gaatjes en een tandvleesontsteking. De bacteriën in ontstoken tandvlees
produceren een onaangename zwavelgeur, wat zorgt voor een slechte adem.

Een droge mond
Een droge mond kan zorgen voor een slechte adem. Bij een droge mond wordt er te
weinig speeksel aangemaakt – dit kan verschillende redenen hebben – of haalt iemand
adem door de mond. Ook bepaalde medicijnen kunnen een droge mond veroorzaken.

Roken
Na het roken van een sigaret kan de geur nog uren in de mond blijven hangen. Dat heeft
meerdere oorzaken. Allereerst komen de chemicaliën teer en nicotine vrij in de mondholte.
Die nestelen zich tussen de tanden, het slijmvlies en het tandvlees. Zo krijgen bacteriën de
ruimte om zich te ontwikkelen, met als gevolg een slechte adem. Bovendien zorgt roken
voor een droge mond en kan mondweefsel beschadigen. Aangetast mondslijmvlies kan
minder goed bacteriën afbreken. Ook dat kan ervoor zorgen dat iemand uit zijn mond gaat
ruiken.

Wat is de oorzaak van slechte adem?

Bepaald voedsel, zoals knoflook, uien of bepaalde kruiden kunnen zorgen voor een
slechte adem. Gelukkig is dat een paar uur later of de volgende dag verdwenen. Maar dat
geldt niet voor iedereen: ongeveer één op de vijf mensen heeft langdurig last van een
stinkende adem. Dit wordt ook wel halitose genoemd. Halus betekent adem of geur, osis is
abnormaal.

Weet je zeker dat je adem wel zo slecht is?

Soms denkt een patiënt slechte adem te hebben terwijl het eigenlijk niet zo is. Een vieze
smaak in de mond hoeft niet per definitie te betekenen dat je een slechte adem hebt.
Mensen met een frisse smaak kunnen net zo goed wél een slechte adem hebben.
Bij ongeveer 20% van de bezoekers in het ziekenhuis wordt géén chronische halitose
vastgsteld op het spreekuur. Dit noemt men ook wel Pseudo Halitose. Je denkt dat je het
hebt, echter verbeeld je je het maar.
Als je niet gelooft in de positieve bevindingen van je arts, kun je wel eens te maken
hebben met halitofobie en is het raadzaam hulp te zoeken bij een psycholoog.

Hoe werkt de ademtester?

De breath checker in pocketformaat detecteert vieze stinkgeuren uit de mond die ontstaan
bij de afbraak van eiwitten door bacteriën. Vervolgens jureert hij deze gassen met de
cijfers 1 tot en met 6.
1 = geen geur 2 = nauwelijks merkbaar geur 3 = lichte geur 4 = matige geur 5 = sterke
geur 6 = hele sterke geur

Andere methode om de kwaliteit van de adem te testen:

Bevochtig met de achterkant van je tong de bovenkant van je pols of arm. Laat het een
aantal seconden drogen en ruik er eens aan. Deze geur komt redelijkerwijs overeen met
de geur van jouw adem. Echter meet je hiermee alleen de zwavelverbindingen die vanuit
de tong komen. Andere medische of orale oorzaken kun je op deze manier niet testen.
Pak een verbandgaasje en trek deze zachtjes over je tong. Laat ook dit even drogen en
ruik er even aan. Beoordeel zelf in hoeverre het belangrijk is om je tong te schrapen.
Je kunt natuurlijk ook je partner vragen of hij of zij je adem onder de loep wilt nemen.

Hoe kan ik de kwaliteit van mijn adem het beste testen?

De meest ongecompliceerde aanpak om de kwaliteit van je ademfrisheid te meten doe je
met de HC 212 Slechte Adem Tester. ( Te bekijken op Orabrush.nl en DeMondzorgzaak.nl)
Dit is een integer en nauwkeurig hulpmiddel om voor jezelf in kaart te brengen in hoeverre
je adem stinkt of niet. Je kunt namelijk je ademkwaliteit zelf niet inschatten omdat je
gewend bent aan je adem.

Waarom is roken slecht voor het tandvlees?

Een tand of kies is nauw omgeven door tandvlees. Daartussen is een smalle spleet van
hooguit drie millimeter diep, ook wel ‘pocket’ genoemd. Hierin hoopt zich tandplak op. Bij
onvoldoende mondhygiëne kan die pocket ontstoken raken. Dan zwelt uw tandvlees op en
daardoor wordt de pocket dieper. Een diepe pocket kunt u lastiger reinigen. Ook wordt de
kans op ophoping van tandplak groter. De ontsteking kan zich dan gemakkelijk uitbreiden
naar uw kaakbot. Uw kaakbot slinkt. Hierdoor kunnen uw tanden en kiezen los gaan staan.
Roken beïnvloedt het proces van tandvleesontsteking en het slinken van kaakbot nadelig.
Daarom is de kans groter dat rokers eerder hun tanden en kiezen verliezen dan nietrokers.

Bovendien slaat een behandeling van ontstoken tandvlees doorgaans beter aan bij
niet-rokers dan bij rokers.

Zijn er tandpasta’s die helpen tegen tandhalsgevoeligheid?

Zodra u uw tanden en tandhalzen poetst met tandpasta, brengt u een beschermend laagje
aan. De doorgang in het tandbeen naar de zenuwholte kan daardoor blokkeren. Dan kan
de gevoeligheid tijdelijk iets afnemen. Sommige tandpasta’s zijn speciaal ontwikkeld om
gevoelige tandhalzen te bestrijden. Veel patiënten hebben baat bij het gebruik ervan. Maar
de resultaten zijn niet altijd succesvol. De voordelen van de tandpasta kunnen door uw
eet- of drinkgedrag (zuur) of door de slijpende werking van tandpasta worden
tenietgedaan. Alle tandpasta’s hebben een andere werking. Probeer daarom verschillende
tandpasta’s tegen gevoelige tandhalzen uit.

Wat kan de tandarts tegen gevoelige tandhalzen doen?

De tandarts of mondhygiënist kan alleen samen met u de gevoeligheid aanpakken.
Afhankelijk van de oorzaak, zult u uw mondhygiëne moeten verbeteren, uw manier van
poetsen moeten aanpassen of uw voedingspatroon moeten veranderen. De tandarts kan
een lak aanbrengen met extra fluoride. Deze behandeling werkt tijdelijk. Bij ernstige
klachten kan de tandarts de blootliggende halzen voorzien van een vulmiddel, bijvoorbeeld
composiet. Het aanbrengen hiervan moet zeer nauwkeurig gebeuren. De behandeling is
vaak niet pijnloos en gebeurt daarom vaak met een plaatselijke verdoving. De tandarts
moet de tand of kies droogblazen en een koude vloeistof aanbrengen.

Wat kunt u zelf doen tegen gevoelige tandhalzen?

Op een juiste manier poetsen
Aangezien blootliggende tandhalzen en -wortels niet beschermd zijn door glazuur, is
verzorging ervan extra belangrijk. Niet alleen om gaatjes in de wortels te voorkomen, maar
ook om de gevoeligheid te minimaliseren. Blijf dus, ook bij pijn, poetsen. Als u poetst met
tandpasta, brengt u een beschermend laagje op de tanden aan. Hierdoor kunnen prikkels
minder makkelijk de zenuwen in de tand of kies bereiken. Gevolg? Minder pijn! Maar zure
vloeistoffen spoelen dit laagje gemakkelijk weg. Dan komt de pijn dus weer terug. Soms
kan spoelen met een fluoride spoelmiddel ook helpen. Overleg dit met uw tandarts of
mondhygiënist.

Hoe kun je gevoelige tandhalzen voorkomen?

Een goede mondhygiëne kan tandhalsgevoeligheid voorkomen. Als u niet te krachtig
poetst en zorgt dat uw tandvlees niet ontstoken raakt, krijgt u hiermee niet maken. Dat
betekent dat u dagelijks alle tandplak van en tussen uw tanden en kiezen moet
verwijderen. Poets uw tanden daarom tweemaal per dag met een fluoridetandpasta. Een
goede poetsbeurt duurt twee minuten, gebeurt zorgvuldig, niet te krachtig en met een
zachte tandenborstel. Reinig ook dagelijks de ruimten tussen uw tanden en kiezen met
tandenstokers, ragers of flossdraad.

Waardoor ontstaat de pijn bij gevoelige tandhalzen?

Tanden en kiezen bestaan uit een kroon en één of meer wortels. De kroon is het deel dat u
ziet en is voorzien van een sterke laag glazuur. De wortels ziet u niet en hebben géén
glazuur. Zodra het tandvlees zich terugtrekt, komt dus een stukje van de tand zonder
glazuur bloot te liggen. Dit poreuze materiaal is tandbeen. In tandbeen zitten kanaaltjes
die verbonden zijn met de zenuwholte binnenin de tand of kies. Als het tandvlees de
kanaaltjes afsluit, merkt u daar niets van. Is het tandvlees weg, dan komt door warme,
koude, zoete of zure prikkels het vocht in die kanaaltjes in beweging. Die beweging irriteert
de zenuwen en veroorzaakt zo de pijn.

Wat zijn gevoelige tandhalzen?

In een gezonde mond ligt het tandvlees netjes om de tanden en kiezen. Gevoelige
tandhalzen ontstaan alléén wanneer het tandvlees is teruggetrokken. Zonder
teruggetrokken tandvlees is deze gevoeligheid niet mogelijk. Eenmaal teruggetrokken
tandvlees komt niet meer terug.
Pijn bij het eten of drinken van warme of koude producten? Of juist als u iets zuurs of
zoets neemt? Waarschijnlijk zijn blootliggende tandhalzen het probleem. Als het tandvlees
zich terugtrekt, komt de hals en de wortel van de tand of kies bloot te liggen. Op de hals
en wortel van de tand of kies zit geen glazuur. Daardoor is de tand of kies erg gevoelig
voor invloeden zoals warm, koud, zoet en zuur. Ook ontstaan er gemakkelijk gaatjes in het
blootliggende deel. Op een juiste manier poetsen en een goed voedingspatroon zijn erg
belangrijk om de gevoeligheid aan te pakken.

Hebben probiotica een positieve werking op de mondgezondheid?

Probiotica roepen veel vragen op bij de consument. Een probioticum is een
voedingsmiddel met levende micro-organismen waaraan een gezondheidsbevorderende
werking wordt toegeschreven. Yakult bijvoorbeeld. In de levensmiddelenindustrie worden
probiotica aanbevolen voor een verbetering van de algemene gezondheid of de
verbetering van bijvoorbeeld de ‘weerstand’. Fabrikanten van probiotica werken dan ook
met diverse gezondheidsclaims.
De probioticaleveranciers werken ook aan probiotica waaraan mogelijk voordelen op het
gebied van mondgezondheid kunnen worden toegeschreven. Er is echter nog geen
wetenschappelijk onderzoek beschikbaar, waaruit de positieve werking van probiotica in
de mond wordt aangetoond. We zullen dus nog op probiotica die een positief effect
hebben op de mondgezondheid moeten wachten.

Hoe kan ik ontstoken tandweefsel verwijderen?

Tandweefsel kan ontstoken raken door tandbederf, een lekkende vulling of een harde klap
op je tand. Bacteriën zijn meestal de veroorzakers van de ontsteking. Ontstoken
tandweefsel moet door je tandarts verwijderd worden, anders zal het afsterven. Dit gebeurt
door middel van een wortelkanaalbehandeling.

Hoe weet ik dat mijn tandweefsel ontstoken is?

Voelen tanden of kiezen gevoelig aan bij het drinken van koude of warme dranken? Dat
kan een signaal zijn dat het tandweefsel ontstoken is.

Wat zijn de symptomen van tandvleesontsteking?

Een tandvleesontsteking verloopt in het begin meestal ongemerkt. Je kunt last hebben
van:
• Roder tandvlees, en dan vooral langs de randen. Gezond tandvlees is licht roze.
• Het tandvlees is wat gezwollen en glanst meer dan normaal.
• Het tandvlees kan bloeden. Dit kan ontstaan wanneer je een appel eet of je tanden
poetst.
• Soms een vieze smaak en/of een slechte adem.
• In een aantal gevallen is het tandvlees gevoelig bij het aanraken.
Bij mensen die roken kan het tandvlees ontstoken zijn, zonder dat er duidelijke
symptomen zijn zoals bloeding en roodheid. Door het roken vermindert namelijk de
doorbloeding van het tandvlees. Dit is extra vervelend omdat juist mensen die roken
sneller een diepere ontsteking (parodontitis) krijgen.

Wat is een tandvleesontsteking?

Een tandvleesontsteking, ook wel gingivitis genoemd, is een ontsteking van het tandvlees
rondom en tussen je tanden en kiezen. Wanneer een tandvleesontsteking niet behandeld
wordt en in een vergevorderd stadium verkeerd, dan wordt dit parodontitis genoemd. Deze
vergevorderde vorm van tandvleesontsteking, kan ontstaan wanneer de ontsteking voorbij
het tandvlees gaat. Onder het tandvlees ligt het kaakbot. Wordt de ontsteking
hardnekkiger, dan kan dit bot ook aangetast worden.
Eén van de kenmerken van een tandvleesontsteking is bloedend tandvlees. Veel mensen
denken dat bloedend tandvlees normaal is. Echter, het is een signaal dat er iets ontstoken
is. Sommige mensen (onder andere rokers en diabetici), hebben meer risico op het krijgen
van een tandvleesontsteking.

Wat is het verschil tussen het melkgebit en het blijvend gebit?

De snijtanden van het blijvend gebit hebben een kartelrand. Melktanden hebben die niet.
De kartelrand bestaat uit drie bobbeltjes op het snijvlak. De karteling verdwijnt in de loop
van de tijd door natuurlijke slijtage.
Blijvende tanden en kiezen hebben sterker glazuur dan melktanden en -kiezen. Naast de
witte melktanden lijken de blijvende voortanden donkerder en/of geler van kleur. Dit is
normaal. Poetsen helpt niet om ze lichter van kleur te krijgen.

Hoe kun je tanderosie bij kinderen voorkomen?

Om tanderosie bij uw kind te voorkomen of te beperken kunt u een flink aantal
maatregelen nemen:

Eten en drinken

• Beperk het gebruik van zure dranken en zuur voedsel. Geef als alternatief zo
mogelijk water, gewone thee zonder suiker, dus geen vruchten- of kruidenthee of
melk.
• Beperk de hoeveelheid vruchtensappen en frisdranken of leng ze aan met water.
• Beperk het aantal keren dat uw kind eet of drinkt.
• Geef drie maaltijden per dag en daarnaast niet meer dan vier keer iets tussendoor.
• Geef uw kind maximaal een- of tweemaal per dag zuur fruit.
• Leer uw kind zure producten zo kort mogelijk in zijn mond te houden (drank niet
rondspoelen in de mond en niet op zuur snoep of andere zure producten zuigen).
• Geef uw kind één uur voor het tandenpoetsen geen zure producten. Het oppervlak
van tanden en kiezen wordt zachter door de inwerking van zuur. Als uw kind direct
na het eten of drinken van zuur zijn tanden poetst, kan hij de glazuurlaag
gemakkelijk wegpoetsen.

Hoe heeft tanderosie invloed op kinderen?

Alle kinderen zijn er gek op: snoep en limonade. Alle ouders weten wel dat je van snoepen
gaatjes krijgt. Er zit namelijk veel suiker in. Veel minder ouders weten dat in veel zoete
producten ook zuren zijn verwerkt. Je proeft ze niet, want de zoete smaak overheerst.
Maar die toegevoegde zuren in voeding en dranken veroorzaken wel een ander probleem
voor het kindergebit: tanderosie. Het tandglazuur van de nieuwe blijvende tanden van uw
kind is nog niet volledig uitgehard. Daarom is het kindergebit extra kwetsbaar voor zuren.

Kun je tanderosie voorkomen?

Zonder je eetpatroon drastisch te veranderen is het lastig om tanderosie te voorkomen.
Maar je kunt het risico op tanderosie wel verkleinen door op de volgende punten te letten:

• Probeer niet te veel zure etenswaren te eten. Dat geldt ook voor frisdranken. In
light-frisdranken zit net als in de gewone frisdranken zuur. Light betekent alleen
maar, dat er in verhouding tot het ‘gewone’ product minimaal 30% minder energie
(kcal) of suikers in zit. De toevoeging ‘light’ zegt dus niets over de hoeveelheid
zuren. Het is het meest verstandig om water, thee of melk te drinken.
• Slik zure producten zo snel mogelijk door. Dus spoel het drankje niet door je mond.
Probeer zure snoepjes ter vermijden, maar wanneer je ze eet zuig er dan niet te
lang op. Want hoe langer de zuren in je mond blijven, hoe groter de kans op
tanderosie is.
• Beperk bij voorkeur het aantal eet- en drinkmomenten tot 7 per dag. 3 maaltijden en
4 tussendoortjes is echt meer dan genoeg.
• Poets minimaal 2 keer per dag je tanden, poets ze met een zachte borstel en flos
minimaal 1 keer per dag tussen de tanden.
• Eet of drink niet vlak voor het tandenpoetsen. Eten en drinken maakt het glazuur
namelijk zacht. Door direct na het eten en drinken te poetsen, kan het glazuur van
de tanden gepoetst worden. Wacht daarom minimaal een half uur, maar na het
drinken van zuren dranken wacht dan zeker een uur. Wanneer het niet anders kan,
spoel je mond dan met water voor het tandenpoetsen.Eet of drink ’s avonds en
voor het naar bed gaan geen zure consumpties.
• Stimuleer de aanmaak van speeksel door te kauwen op suikervrije kauwgom;
speeksel heeft een neutraliserende werking.

Heeft erosie ook invloed op de kleur van mijn gebit?

Als de glazuurlaag slijt, zie je het tandbeen door het glazuur heen. Tandbeen heeft een
lichtgele kleur. Daardoor zien de tanden er donkerder uit.

Wat zijn de oorzaken van tanderosie

De belangrijkste oorzaak van tanderosie is zuur. Zuren zitten onder andere in onze
voeding, drinken, snoep of maagzuur. Het is zo dat onze tanden van nature slijten, maar
door onze huidige levensstijl wordt dat slijtageproces versneld. Het gevolg is dat er steeds
vaker op jongere leeftijd ernstige tanderosie voorkomt.

Wat zijn de symptomen van tanderosie?

Het afslijten van je tandglazuur gebeurt geleidelijk en je merkt het vaak pas op in een
vergevorderd stadium. Enkele symptomen zijn:
• De voortanden worden korter, dunner en doorschijnender of krijgen rafelige randen.
• De tanden worden (plaatselijk) steeds geler of de tanden krijgen donkere plekken.
• Het glazuur wordt namelijk dunner en het onderliggende gele tandbeen schijnt dan
steeds meer door.
• Tanden kunnen gevoelig worden voor zoet en koud (eten).
• In de knobbels van de kiezen kunnen putjes ontstaan. Later kunnen de knobbels
van de kiezen zelfs helemaal verdwijnen. Dan kauw je dus op het tandbeen.
• Tanden en kiezen kunnen kleiner worden.
Erosie tast de vullingen in tanden en kiezen niet aan. Het gevolg kan zijn dat je vullingen
boven het tandoppervlak gaan uitsteken.

Wat is tanderosie?

Tanderosie is slijtage van het tandglazuur door zuren uit eten en drinken of uit de maag.
Het is een sluipend proces dat niet gemakkelijk te herkennen is, maar je kunt het risico op
tanderosie wel verkleinen. Wanneer tanderosie niet wordt bestreden, kunnen de zuren het
tandglazuur en vervolgens zelfs het blootliggende tandbeen oplossen. Met alle gevolgen
van dien. Want wanneer glazuur eenmaal is verdwenen, komt het niet meer terug.

Wat is een tandplakverklikker en waarom gebruik je deze?

Tandplak is vaak lichtgeel van kleur en daarom niet goed zichtbaar. Tandplakverklikker is
een rode kleurstof in tabletvorm die tandplak zichtbaar maakt. Kauw na het tandenpoetsen
op de tablet en verspreid de kleurstof met de tong over de tanden en kiezen. Daarna
spoelt u de overtollige kleurstof weg met een klein slokje water. De rode plekken op de
tanden geven aan waar nog tandplak zit. Na enige tijd verdwijnt de kleurstof vanzelf.

Hoe voorkom ik tandplak?

Wanneer je het gebit goed onderhoudt, is er weinig aan de hand. Dit houdt in dat je 2 keer
per dag de tanden poetst en 1 keer per dag flost. Ook kan het helpen om minder suikers
en koolhydraten te eten, aangezien deze de aanmaak van tandplak versnellen. Daarnaast
is het belangrijk om ieder half jaar naar de tandarts en mondhygiënist te gaan. De tandarts
kan dan eventuele aanwezige tandplak en tandsteen verwijderen

Waarom is tandplak slecht?

Wanneer het gebit onvoldoende gereinigd wordt, kan tandplak grotere problemen
veroorzaken. De zuren uit de tandplak kunnen zich op den duur namelijk door het
tandglazuur heen eten, wat gaatjes veroorzaakt. Indien de tandplak zich vervolgens
ontwikkelt op de tandwortels onder het tandvlees, kan de tand uitvallen door rotting. Let
wel: dit is een doemscenario dat zich alleen voordoet wanneer je veel te laat aan de bel
trekt. Ook is het mogelijk dat tandplak het tandvlees gaat irriteren, wat leidt tot zwellingen,
bloedingen en infecties. Tot slot zou tandplak zich kunnen ontwikkelen tot tandsteen
wanneer het niet weggepoetst wordt. Tandsteen is een hardnekkig goedje dat er door de
tandarts af moet worden geschraapt.

Hoe ontstaat tandplak?

Er zijn vier dingen nodig om tandplak te ontwikkelen: bacteriën, koolhydraten, etensresten
en speeksel. Bacteriën zitten standaard in de mond. Schrik niet, dit zijn natuurlijke
bacteriën die daar horen. Nadat je bepaald voedsel met koolhydraten gegeten hebt,
bundelen deze koolhydraten zich met de bacteriën om zuur aan te maken. Dit wordt
gecombineerd met oude etensresten en speeksel, et voila: er ontstaat een kleverige en
ietwat harde substantie, genaamd tandplak.

Wat is tandplak en hoe voorkom ik het?

Tandplak is een plakkerig, kleurloos laagje dat automatisch op het tandoppervlak en
tussen de groeven van de kiezen gevormd wordt. Het wordt ook wel ‘tandplaque’ of
gewoon ‘plaque’ genoemd. Het geeft een vreemd, ruw gevoel aan de tanden.

Waartoe kan ontstoken tandvlees leiden?

Ontstoken tandvlees kan leiden tot teruggetrokken tandvlees.
Gezond tandvlees is roze, ligt strak om de tanden en kiezen en bloedt niet als u uw tanden
poetst.
Rood, gezwollen of bloedend tandvlees duidt meestal op ontstoken tandvlees. Tandplak
op de overgang van uw tandvlees naar uw tand of kies en de plak die tussen uw tanden
en kiezen zit, veroorzaken ontstoken tandvlees. Dit stadium wordt gingivitis genoemd.
Als u plak niet goed verwijdert, zorgen de bacteriën in de plak ervoor dat uw tandvlees
verder ontstoken raakt. Niet verwijderde plak verkalkt tot tandsteen. Aan tandsteen hecht
zich makkelijk weer nieuwe plak.
Tussen de tand en het tandvlees zit een kleine ruimte (pocket). Omdat ontstoken
tandvlees los komt te staan van de tanden en kiezen wordt die ruimte dieper. De
ontsteking in de tandvleesrand kan zich uitbreiden in de richting van het kaakbot.
Daardoor laat het tandvlees nóg verder los. Door de ontsteking gaan de vezels stuk en
wordt het kaakbot afgebroken. Gevolg? Nog diepere pockets. Hierin verkalkt de tandplak
gedeeltelijk tot tandsteen. Deze voortschrijdende ontsteking met afbraak van vezels en
kaakbot heet parodontitis.
Door het ontstoken tandvlees zijn de tanden en kiezen los komen te staan en is het
tandvlees teruggetrokken. De wortel ligt gedeeltelijk bloot. Parodontitis kan behandeld
worden, waardoor het tandvlees weer gezond wordt. Eenmaal teruggetrokken tandvlees
komt niet meer terug

Wat zijn de gevolgen van ontstoken tandvlees?

Als een tandvleesontsteking niet wordt behandeld, kan de infectie zich uitbreiden. Het
tandplak verkalkt en zet zich vast aan het tandbeen. Het tandvlees komt steeds verder los
te liggen, waardoor het gebit steeds minder houvast heeft. Bovendien kunnen de bacteriën
het kaakbot bereiken en de structuur aantasten (parodontitis). In ernstige gevallen kunnen
de tanden en kiezen hierdoor uit de kaak vallen. Bloedend tandvlees mag dus nooit
genegeerd worden!
Bloedend tandvlees tijdens de zwangerschap
Zwangere vrouwen hebben sneller last van tandvleesklachten. De
zwangerschapshormonen hebben namelijk ook invloed op de structuur en weerstand van
het tandvlees. Daardoor bloedt het tandvlees sneller en is het gevoeliger voor
ontstekingen. Verzorg uw tandvlees extra zorgvuldig tijdens de zwangerschap. Het blijkt
namelijk dat ontstekingen in de mondholte de kans op een vroeggeboorte verhoogt.
Bloedend tandvlees door vitaminegebrek
Tandvlees dat snel bloedt, kan ook duiden op een vitaminetekort. Het gaat daarbij vooral
om de vitaminen b, c en d. Ook vitamine k-tekort kan een rol spelen: deze vitamine heeft
invloed op de bloedstolling. Heeft u een poosje ongezond gegeten? Zorg voor een
evenwichtiger voedingspatroon om uw vitaminegehalte aan te vullen of gebruik een
voedingssupplement. Blijven de klachten aanhouden, ga dan wel even langs de tandarts
om een tandvleesontsteking uit te sluiten.

Kan ik een mondspoelmiddel met alcohol gebruiken?

Volwassenen kunnen een mondspoelmiddel met alcohol gebruiken. Het toevoegen van
alcohol aan mondwater is voor sommigen een punt van zorg in verband met een
vermeende relatie met het optreden van kanker in de mond. In onderzoek zijn geen
relaties gevonden tussen het gebruik van alcohol bevattende mondwaters en het ontstaan
van mondkanker. Het is aan de gebruiker te beslissen om een alcoholhoudend mondwater
wel of niet te gebruiken. Overleg desgewenst met uw behandelaar.

Moet ik een spoelmiddel alleen uitspugen of moet ik daarna ook mijn mond spoelen met water?

Voor een goed gebruik van de spoelmiddelen moet u de bijsluiter lezen of het advies van
uw tandarts of mondhygiënist opvolgen. In het algemeen is het niet wenselijk met water na
te spoelen.

Kan ik een spoelmiddel gebruiken voor een frisse smaak?

Ja, door het gebruik van spoelmiddelen krijgt u een frisse smaak in uw mond. Maar een
frisse smaak wil nog niet zeggen dat u een frisse adem heeft. De verfrissing van uw mond
kan een slechte adem (halitose) maar gedeeltelijk verdoezelen en meestal maar voor
enkele minuten.

Ik gebruik een spoelmiddel. Kan ik het tandenpoetsen nu overslaan?

Nee! Het gebruik van een mondspoelmiddel is altijd een aanvulling op de twee dagelijkse
poetsbeurten. Moet je na het eten spoelen met water? Dat kan. Door na het eten te
spoelen met water, spoelt u de etensresten in uw mond weg. Natuurlijk brengt u door het
spoelen met water geen stoffen aan om uw gebit te beschermen.

Kan ik gaatjes voorkomen door een mondspoelmiddel te gebruiken?

Gaatjes kunt u voorkomen door tweemaal per dag uw tanden te poetsen met een
fluoridetandpasta. Met de tandenborstel verwijdert u de tandplak van uw tanden en kiezen.
Met de tandpasta brengt u fluoride op uw tanden aan. Fluoride maakt het tandglazuur
harder er minder gevoelig voor het krijgen van gaatjes. Als u desondanks toch gaatjes
krijgt, kan het raadzaam zijn met een fluoridemondspoelmiddel te spoelen. Het spoelen
van de mond is een aanvulling op het tweemaal daags tandenpoetsen, maar vervangt het
tandenpoetsen niet.

Kan ik mijn mondhygiëne verbeteren door mondspoelmiddelente gebruiken? En zo ja hoe?

Als extra aanvulling op uw dagelijkse mondhygiëne kunt u een mondspoelmiddel
gebruiken om de ontwikkeling van tandplak te helpen verminderen en de conditie van het
tandvlees te verbeteren.
U kunt natuurlijk ook een spoelmiddel gebruiken omdat u dat prettig vindt. Uw tandarts of
mondhygiënist kan u adviseren. Volg de aanwijzingen op de verpakking van de fabrikant.

Moet iedereen spoelen?

Nee, niet iedereen heeft een mondspoelmiddel nodig. U zorgt goed voor uw gebit door
tweemaal per dag uw tanden te poetsen met een fluoridetandpasta.Op advies van uw
behandelaar kunt u ook dagelijks de ruimten tussen uw tanden en kiezen schoonmaken
met ragers, tandenstokers, flossdraad of monddouche. Daarnaast zal uw tandarts of
mondhygiënist aangeven of spoelen voor u noodzakelijk of aan te raden is.

Wanneer moet ik spoelen en hoe vaak?

Wanneer u moet spoelen, hangt sterk af van het product dat u gebruikt. Raadpleeg de
instructies op de verpakking of in de bijsluiter. Hierin vindt u ook informatie met hoeveel
mondspoelmiddel u moet spoelen, hoe lang u dat moet doen en hoe vaak. Geeft uw
tandarts of mondhygiënist u een advies voor gebruik van een spoelmiddel? Volg dan dat
advies.

Mondspoelmiddelen tegen een slechte adem

Vaak wordt een slechte adem veroorzaakt door bacteriën achter op de tong. Ze
produceren zwavelverbindingen en dat ruikt onaangenaam. Deze bacteriën kunt u
tweemaal per dag wegschrapen met een tongreiniger. Werkt dat onvoldoende? Dan kunt u
daarnaast de bacteriën die de slechte adem veroorzaken, doden met een gorgelmiddel
en/of een mondspray. Voorbeelden zijn Halita en Meridol Halitoses.

Zijn er mondspoelmiddelen tegen tandplak?

Mondspoelmiddelen met antibacteriële eigenschappen kunnen een bijdrage leveren aan
een goede mondhygiëne.Dit type spoelmiddel kan helpen de ontwikkeling van tandplak te
verminderen en de conditie van het tandvlees te verbeteren. Deze mondspoelmiddelen
worden ook vaak gebruikt voor het krijgen van een frisse adem. Wie denkt dat je
mondspoelmiddelen kunt gebruiken en dan niet meer hoeft te poetsen, heeft het mis. Ook
deze mondspoelmiddelen worden gebruikt als aanvulling op de dagelijkse
mondverzorging. Spoelen is geen vervanging van tandenpoetsen! Enkele voorbeelden zijn
Meridol, Listerine Coolmint en Cool Citrus.

Spoelen, voor wie en waarom?

Onze dagelijkse mondhygiëne bestaat uit het tweemaal per dag twee minuten
tandenpoetsen met eenfluoridetandpasta. Aanvullend kan uw tandarts of mondhygiënist u
aanraden de ruimten tussen uw tandenen kiezen schoon te maken en/of uw mond te
spoelen met een mondspoelmiddel. Wie bijvoorbeeld een beugel draagt of te weinig
speeksel in de mond heeft, loopt een verhoogd risico loopt op het krijgen van gaatjes
(cariës). Dan is tweemaal per dag tandenpoetsen met fluoridetandpasta onvoldoende. Uw
behandelaar kan dan adviseren een mondspoelmiddel met fluoride te gaan gebruiken. Na
een uitgebreide tandvleesbehandeling kan uw behandelaar tijdelijk een spoelmiddel met
chloorhexidine aanraden. Wie zijn mond gezond en de conditie van zijn tandvlees op peil
wil helpen houden of een frisse smaak in zijn mond waardeert, kan na het tandenpoetsen
zijn mond aanvullend spoelen met mondwater. Wie mondspoelmiddelen gebruikt, blijft
daarnaast gewoon zijn tanden tweemaal per dag poetsen.

Wat zijn de voordelen van roterend elektrisch poetsen?

• De elektrische tandenborstel maakt de juiste poetsbeweging voor u. Daardoor kunt
u zich volledig concentreren op het goed plaatsen van de borstelkop.
• De borstelkop is klein. Daardoor komt u makkelijker op de moeilijk bereikbare
plaatsen in uw mond.
• Als u de elektrische borstel op de juiste manier gebruikt, verwijdert u meer tandplak
op en tussen uw tanden en kiezen en langs de rand van het tandvlees dan met een
gewone tandenborstel.
• Elektrisch poetsen gaat gemakkelijk en is minder vermoeiend. Hierdoor neemt u
waarschijnlijk meer tijd om te poetsen. Timers helpen daarbij. Ze geven na twee
minuten een signaal.
• Met een elektrische tandenborstel poetst u meestal langer, waardoor uw gebit ook
schoner wordt.

Kent elektrisch poetsen ook nadelen?

Het trillen van de borstel wordt soms als onprettig ervaren, maar vaak went dat na een
tijdje vanzelf. Ook is de elektrische tandenborstel duurder dan een gewone borstel. Dat
geldt zowel voor de aanschaf van de tandenborstel als voor de vervanging van de
borstelkopjes. In het handvat van een elektrische tandenborstel zit een ingewikkeld stukje
techniek. Als de borstel op de vloer valt, kan die stuk gaan.

Voor wie is elektrisch poetsen geschikt?

Elektrisch poetsen is geschikt voor iedereen. Veel mensen hebben moeite om hun gebit
goed te poetsen en slaan het reinigen tussen de tanden en kiezen vaak over. Dan kan een
roterende elektrische borstel effectief zijn. De elektrische borstel kan een zeer praktisch
hulpmiddel zijn voor mensen met bijvoorbeeld reuma, kokhalsneigingen of stoornissen in
de fijne motoriek. Moet u het gebit van bijvoorbeeld uw kind, bewoner of patiënt poetsen?
Ook dan kan de elektrische borstel uitkomst bieden.

Kan ik uitsluitend elektrisch poetsen?

Ja, u kunt uw tanden uitsluitend elektrisch poetsen. Wilt u daarnaast toch graag handmatig
blijven poetsen? Poets dan bijvoorbeeld eenmaal elektrisch en eenmaal met een gewone
tandenborstel per dag.

Kan een elektrische tandenborstel het tandvlees of het tandglazuur beschadigen?

Bij juist gebruik kan de elektrische tandenborstel uw tandvlees of tandglazuur niet
beschadigen. Als u een verkeerde poetsmethode hanteert, te krachtig poetst of een sterk
schurende tandpasta gebruikt, kunt u uw tandvlees en tandglazuur beschadigen. Maar dit
geldt ook voor het gebruik van een gewone tandenborstel. Dat kan zelfs als u een borstel
gebruikt met zachte haren. Neem uw borstel daarom mee naar de tandartspraktijk en
vraag uw tandarts of mondhygiënist om een poetsinstructie.

Welke tandpasta moet ik gebruiken als ik elektrisch poets?

Poets ook met een elektrische tandenborstel uw tanden tweemaal per dag met een
fluoridetandpasta.

Gebruik een niet-schurende tandpasta

Reinigt de elektrische tandenborstel ook tussen mijn tanden en kiezen?

Als u de roterende elektrische borstel goed gebruikt, komt deze gedeeltelijk tussen uw
tanden en kiezen. Elektrisch poetsen maakt het reinigen van die tussenruimten niet
overbodig! Reinig daarom op advies van uw behandelaar ook de ruimten tussen uw
tanden en kiezen eenmaal per dag met ragers, flossdraad of tandenstokers.

Is een elektrische tandenborstel beter dan een gewone tandenborstel?

Ja, uit onderzoek is gebleken dat roterende elektrische tandenborstels beter tandplak
verwijderen dan normale handtandenborstels. Ze zorgen daarmee dus voor een betere
mondhygiëne

Hoe moet ik poetsen met een elektrische tandenborstel?

Hieronder volgt een heldere poetsinstructie voor het roterende systeem. De poetstechniek
voor de sonische variant wijkt hiervan af. Kijk daarvoor in de gebruiksaanwijzing van uw
elektrische tandenborstel.
Zet de borstel onder een kleine hoek op het tandoppervlak net over de tandvleesrand.
Oefen weinig druk uit. Zodra de borstel contact maakt met het tandoppervlak reinigt de
borstel al. Houd de borstel enkele seconden stil op de tand of kies, zodat de borstel ook
tussen uw tanden en kiezen komt. De borstel maakt zelf de poetsbeweging. Beweeg de
borstel alleen om deze naar de volgende tand of kies te brengen. Volg daarbij de vorm van
uw tanden en kiezen. Gaat u voor het eerst elektrisch poetsen? Vraag uw tandarts of
mondhygiënist om een poetsinstructie.

Waarmee moet ik poetsen?

Gebruik een borstel met zachte haren. Vervang deze zodra de haren uit elkaar gaan staan
en buiten de borstelkop uitsteken. Een nieuwe opzetborstel verwijdert meer tandplak dan
een borstel die aan vervanging toe is. Poets uw tanden tweemaal per dag met
fluoridetandpasta. Of u nu elektrisch poetst of gewoon: reinig op advies van uw tandarts of
mondhygiënist ook de ruimten tussen uw tanden en kiezen met ragers, flossdraad of
tandenstokers. Kies de hulpmiddelen in overleg met uw tandarts of mondhygiënist.

Welke elektrische borstel moet ik kiezen?

Er zijn heel veel verschillende soorten elektrische tandenborstels te koop. Dat maakt het
kiezen vaak niet makkelijker. Kies eerst voor een borstelkop. Wilt u poetsen met een kleine
ronde borstelkop? Of gaat uw voorkeur uit naar de vertrouwde langwerpige vorm?
Eigenlijk maakt u nu de keuze voor het roterende of sonische systeem. Kies in ieder geval
voor een accugeladen elektrische tandenborstel. Ze functioneren beter dan de varianten
op batterijen. De exemplaren op batterijen zijn minder effectief. Ze maken een beperkt
aantal poetsbewegingen en de kracht van de batterij is gering. Borstels op batterijen zijn
wel een handig alternatief voor op vakantie. Vrijwel alle accugeladen elektrische
tandenborstels hebben een timer. Dat is handig, want dan krijgt u na twee minuten
poetsen een signaal dat u lang genoeg heeft gepoetst. Sommige borstels geven na dertig
seconden een signaal, zodat u weet dat u van vlak kunt wisselen. Kies een borstel die u
prettig vindt in het gebruik. U zult er beter mee poetsen en u heeft een kleinere kans dat u
schade aanricht aan uw tanden of tandvlees. De beste tandenborstel is die borstel die u
graag gebruikt!

Welke typen elektrische tandenborstels zijn er?

Er bestaan in hoofdzaak twee typen elektrische tandenborstels. De techniek van de
borstels verschilt. Zo wordt gebruikgemaakt van de oscillerende-roterende (ronddraaiend
heen-en-weergaand) en de sonische (zijwaarts heen-en-weergaand) techniek. Uit
onderzoek blijkt dat deze borstels beter tandplak verwijderen dan normale
handtandenborstels. Ze zorgen daarmee dus voor een betere mondhygiëne.
De roterende borstels hebben een kleine ronde borstelkop. Hierdoor is het makkelijker om
tandplak te verwijderen op moeilijk bereikbare plaatsen. Ze zijn het populairst en het
meest effectief. Aan de nieuwste roterende borstels is een pulserende techniek
toegevoegd. Hierbij beweegt de borstelkop in een hoge snelheid naar de tand toe. Zo
komen de borstelharen beter tussen de tanden en kiezen.
De sonische borstels hebben de vertrouwde vorm van de gewone handtandenborstel. De
poetstechniek lijkt sterk op die van de gewone tandenborstel. De borstel beweegt snel
heen-en-weer en maakt een zijwaartse borstelbeweging.

Kan een elektrische tandenborstel het tandvlees of het tandglazuur beschadigen?

Bij juist gebruik kan de elektrische tandenborstel uw tandvlees of tandglazuur niet
beschadigen. Als u een verkeerde poetsmethode hanteert, te krachtig poetst of een sterk
schurende tandpasta gebruikt, kunt u uw tandvlees en tandglazuur beschadigen. Maar dit
geldt ook voor het gebruik van een gewone tandenborstel. Dat kan zelfs als u een borstel
gebruikt met zachte haren. Neem uw borstel daarom mee naar de tandartspraktijk en
vraag uw tandarts of mondhygiënist om een poetsinstructie.

Is een elektrische tandenborstel ook geschikt voor kinderen?

Ja, zodra kinderen een tandenborstel kunnen vasthouden, kunnen ze ook elektrisch
poetsen. Er zijn speciale elektrische tandenborstels en opzetborstels voor kinderen. Die
zijn kleiner en daarom geschikt voor de kindermond. Poetsen met een elektrische
tandenborstel is juist leuk voor kinderen. Het kan bijdragen aan de motivatie om het gebit
goed te verzorgen. Zeker voor de ouders is de elektrische tandenborstel een handig
hulpmiddel. Met de elektrische tandenborstel kunnen ouders makkelijk en goed
napoetsen. Begeleid uw kind bij het tandenpoetsen totdat het tien jaar oud is. Dit geldt
zowel voor elektrische als gewone tandenborstels.

Wat voor tandenborstel is het meest effectief?

In wetenschappelijk onderzoek is aangetoond dat het gebruik van een handtandenborstel
minder effectief is dan het gebruik van een elektrische tandenborstel. Dit komt doordat de
elektrische tandenborstel de poetsbeweging voor je doet, waardoor jij je kan focussen op
de verplaatsing van de borstel. Doordat de focus verandert, ga je tijdens het poetsen veel
geconcentreerder alle tanden en kiezen langs waardoor de mond beter wordt gereinigd. In
een minuut tijd maak je met een handtandenborstel maar 600 bewegingen en bij een
elektrische tandenborstel worden zo’n 5.000 tot 48.000 bewegingen gemaakt. Doordat er
meer bewegingen worden gemaakt wordt er meer vuil verwijderd van de tanden en het
tandvlees.

Is fluoride giftig?

Afijn. Fluoride is nodig voor opbouw van tanden en botten. Het verstevigt de botstructuur
en beschermt tegen tandbederf. Het lichaam heeft er maar weinig van nodig, maar in
voedsel zit kennelijk te weinig. Te weinig kan tandverderf veroorzaken. En dus is het al
jaren een goede traditie fluoride aan tandpasta toe te voegen. Maar, te veel fluoriden tast
nieren, botten, zenuwen en spieren aan en zou kankerverwekkend zijn.

Wat is fluoride?

First things first. Fluoride, wat is het en waarom zit het in tandpasta? Wie de volgende
uitleg wil begrijpen, zou een studie scheikunde moeten overwegen. Goed, Chemie Media
Centrum schrijft: ‘Fluoride is de negatief geladen versie van het element fluor, dat in kleine
hoeveelheden in de natuur voorkomt in mineralen als vloeispaat of apatiet.’
Wat is dan het element fluor precies? Hou je vast: fluor is een chemisch element dat
behoort tot de groep van de halogenen, zoutvormers zo je wilt. Andere groepsleden zijn
chroom en jood. Fluor komt in monoatomische vorm niet voor in de natuur. Precies. Een
studie scheikunde. Misschien snappen we deze: ‘Fluoride is een verbinding van het atoom
fluor met een andere stof, zoals natrium of calcium,’ aldus vitamine-info.nl. Of deze:
‘Fluoride is een spoorelement. Een spoorelement is een mineraal waarvan het lichaam
maar erg weinig nodig heeft,’ een uitleg afkomstig van Voedingscentrum.

Wanneer moet je beginnen met fluoridetandpasta?

Poets de tanden één keer per dag met fluoride-peutertandpasta zodra de eerste tandjes
zijn doorgebroken. Poets de tanden van kinderen van twee tot en met vier jaar twee keer
per dag met deze tandpasta. Ga vanaf het vijfde jaar gewone fluoridetandpasta voor
volwassenen gebruiken.
Tip: poets bij kinderen tot tien jaar ten minste eenmaal per dag na. Oudere kinderen
kunnen meestal zelfstandig poetsen.

Is een elektrische tandenborstel ook geschikt voor kinderen?

Ja, zodra kinderen een tandenborstel kunnen vasthouden, kunnen ze ook elektrisch
poetsen. Er zijn speciale elektrische tandenborstels en opzetborstels voor kinderen. Die
zijn kleiner en daarom geschikt voor de kindermond. Poetsen met een elektrische
tandenborstel is juist leuk voor kinderen. Het kan bijdragen aan de motivatie om het gebit
goed te verzorgen. Zeker voor de ouders is de elektrische tandenborstel een handig
hulpmiddel. Met de elektrische tandenborstel kunnen ouders makkelijk en goed
napoetsen. Begeleid uw kind bij het tandenpoetsen totdat het tien jaar oud is. Dit geldt
zowel voor elektrische als gewone tandenborstels.

Heeft fluoride schadelijke bijwerkingen?

Nee, uit onderzoek blijkt dat fluoride bij de aanbevolen dosering geen enkele schadelijke
bijwerking heeft. Op basis van vele onderzoeken wordt wereldwijd de nuttige werking van
fluorde onderschreven. Een positief effect op het gebit is duidelijk bewezen en schadelijke
neveneffecten zijn bij normaal gebruik nooit aangetoond.

Kan het kwaad als kinderen tandpasta doorslikken?

Nee, de hoeveelheid fluoride in peutertandpasta is zodanig, dat doorslikken bij normaal
gebruik geen gevaar oplevert. Uiteraard moet er niet uit de tube worden gesnoept.

Wat moet je doen bij tandbederf?

Hoewel tanderosie tegenwoordig de belangrijkste vijand is van ons gebit, vormt cariës
ook nog steeds een groot probleem. Vroeg of laat krijgt bijna iedereen er wel
mee te maken: gaatjes. De een meer dan de ander.
Gaatjes en tandbederf ontstaan als er tandplak op de tanden aanwezig is. Als u uw tanden
enige uren niet hebt gepoetst, dan blijven er bacteriën op het oppervlak kleven. Dit
kleverige laagje noemen we tandplak. Vaak is het witgelig en bevindt het zich op tanden,
tandvlees en slijmvliezen. Vooral op plekken in de mond die lastig te reinigen zijn, ontstaat
tandplak.

Helpt fluoride om tandbederf te voorkomen?

Fluoride helpt om tandbederf te voorkomen doordat het de afbraak van glazuur tegengaat
en het proces van de heropbouw van het glazuur ondersteunt. De nieuwe glazuurkristallen
die gevormd worden zijn harder, groter en beter bestand tegen zuur. Tandglazuur is hard
maar poreus. De tandplak op het oppervlak van je tanden produceert zuren die in de
poriën van het glazuur kunnen doordringen. Hierdoor wordt de interne structuur aangetast.
Dit proces, ook wel demineralisatie genoemd, kan een zwakke plek op de tand
veroorzaken. Als dit niet behandeld wordt, kan zich hier een gaatje vormen. Als je weet
wat fluoride voor de gezondheid van je tanden doet, kun je beter tandplak herkennen en
ervoor zorgen dat er geen gaatje ontstaat.

Wat is er slecht voor uw gebit?

1. Kauwen op ijs
Het is natuurlijk en suikervrij, dus u zou denken dat het geen kwaad kan. Toch kunt u door
op een ijsblokje te kauwen de tanden beschadigen. Er kan een stukje afsplinteren of de
tand kan zelfs breken. Daarbij kan het gedachteloze knagen ook het binnenste van uw
tand beschadigen, met tandpijn tot gevolg. Kauwt u graag op ijs, potloden of pennen?
Probeer dan toch voor een stukje suikervrije kauwgom te gaan.
2. Tandenknarsen
Het lijkt onschuldig, maar dat is het niet altijd: tandenknarsen. Vaak ziet u dat mensen
vooral ’s nachts hun tanden en kiezen krachtig over elkaar schuiven. Dit wordt ook wel
bruxisme genoemd. Stress kan leiden tot tandenknarsen.
In sommige gevallen levert het knarsen problemen op als gebitsslijtage, breuk van
vullingen, kaakklachten of vergroting van de kauwspieren. Een speciaal plaatje kan er voor
zorgen dat de tanden minder slijten en de kaken leren te ontspannen.
3. Mondverzorging
Als u te krachtig, te vaak of te lang op een plek poetst kunnen groeven in het gebit
ontstaan. Zelfs tandvlees kunt u wegpoetsen, waardoor tandhalzen bloot komen te liggen.
Blootliggende tandhalzen zijn niet bedekt met glazuur en dus gevoeliger voor slijtage.
Poets uw tanden ook vooral niet direct na het eten. Het is ook van groot belang om
tandenstokers en ragers voorzichtig te gebruiken. Als u het goed doet is het nuttig, maar
zodra het pijn doet richt u eerder schade aan.
4. Tongpiercings
Piercings in de tong, lippen of wangen kunnen een slechte invloed hebben op het
tandvlees. Zeker als de piercing continu in contact is met het tandvlees. Ook kunnen
tanden slijten of breken. Vooral tanden die al een keer gerestaureerd zijn, raken heel
gemakkelijk beschadigd.
In de mond zitten veel bacteriën. Zo’n piercing is ook de ultieme plek voor bacteriën om
zich te verzamelen. Hierdoor kunt u een slechte adem krijgen, maar ook infecties of
zweren.
6
5. Gereedschap
Een plastic zakje met uw tanden open scheuren of een bierflesje met behulp van de
tanden open maken? Snel en makkelijk misschien, maar funest voor de tanden. Net als bij
ijsblokjes of potloden kan dit tot barsten of scheuren leiden. Gereedschap is gemakkelijker
te vervangen dan uw tanden. Die zouden namelijk een leven lang mee moeten gaan.
6. Flesjes
Als kinderen vaak en te lang sabbelen op een zuigflesje met sap, melk of limonade is de
kans groot
dat er cariës ontstaan. Dit gebeurt vooral wanneer kinderen met de fles in hun mond in
slaap vallen.
Op die manier zwemmen de tanden de hele nacht in suikers. Houd flesjes dus vooral niet
te lang in
de mond van uw kind en laat ze er niet mee naar bed gaan.
7. Keelsnoepjes
Het is zo verleidelijk. Als u last hebt van uw keel de hele dag op een keel- of hoestsnoepje
zuigen.
Echt gezond is dat echter niet. Een groot deel van die pastilles zit vol suiker. En door de
tanden de
hele dag door bloot te stellen aan suikers vergroot u de kans tandproblemen.
8. Drinken
Frisdrank, vruchtensap, sportdrankjes… Ze zijn allemaal rijk aan (natuurlijke) suikers en
zuren. Suikers worden omgezet in zuren en die zuren lossen het tandglazuur op. Daardoor
slijt het af: tanderosie. Koffie en wijn zullen niet zo snel tot tanderosie leiden, maar kunnen
de tanden wel verkleuren. Witte wijn zelf verkleurt de tanden niet, maar maakt de tanden
wel gevoeliger voor verkleuring van bijvoorbeeld rode wijn of koffie.
9. Roken
Het effect van sigaretten op de mondgezondheid is ook negatief. Wetenschappelijk staat
vast dat er een duidelijk verband is tussen roken en tandvleesziekten. Daarbij beïnvloedt
roken de wondgenezing nadelig en vergroot het de kans op mondkanker. Verder kan
roken zorgen voor een verkleuring van tanden en kiezen. Zeker bij vullingen en
kunstgebitten treedt verkleuring veel sneller op.

Wanneer is een wortelkanaalbehandeling nodig?

In de wortel van een tand of kies zitten een of meerdere wortelkanalen. Deze kanalen zijn
gevuld met bindweefsel, zenuwen en bloedvaatjes. Dit wordt pulpa genoemd. Als dit
ontstoken raakt is een wortelkanaalbehandeling nodig.

Wanneer krijg je een vulling?

Als je een gaatje hebt of een stuk tand of kies mist, krijg je een vulling. Een vulling
repareert de kies, maar voorkomt ook dat de tand verder bederft en het pijn doet. Er zijn
verschillende soorten materiaal voor een vulling. De bekendste zijn amalgaam en
composiet.

Wanneer wordt een tand of een kies getrokken?

Soms is het nodig om een tand of kies te trekken. Bijvoorbeeld als een tand of kies niet
meer te redden is of andere tanden in de weg zit. Meestal doet de tandarts deze
behandeling zelf. In sommige gevallen zal hij je doorverwijzen naar de kaakchirurg.

Wat gebeurt er tijdens sealen?

Sealen is het aanbrengen van een laagje kunststoflak over de putjes en groeven van
kiezen bij kinderen. Blijvende kiezen die net zijn doorgekomen hebben soms diepe
groeven en putjes. Het glazuur moet dan nog uitharden. Hierdoor zijn ze moeilijker schoon
te maken en kunnen gemakkelijk gaatjes ontstaan. Het sealen sluit deze groeven en
putjes dan af, beschermt tegen bacteriën en helpt gaatjes voorkomen.

Wat zorgt een kunstgebit voor?

Een kunstgebit is een uitneembare prothese om ontbrekende tanden en kiezen te
vervangen. De kwaliteit en het uiterlijk van kunstgebitten zijn tegenwoordig veel beter dan
vroeger. Vaak valt het haast niet op dat iemand een kunstgebit draagt.

Wat is een kroon?

Een kroon is een speciaal kapje van metaal of porselein die op een beschadigde tand of
kies wordt gezet. Hiermee wordt de eigen tand of kies onder de kroon beschermd en geeft
het meer stevigheid. Ook kan een kroon geplaatst worden op een implantaat als er geen
eigen tand of kies meer is.

Wat is een facing?

Met een facing kan de vorm of de kleur van een tand worden veranderd. Zo kan de
tandarts een spleetje tussen tanden opvullen, afgebroken hoekjes repareren, verkleurde
tanden weer wit maken en scheve tanden verbergen. Een facing ziet er net zo natuurlijk uit
als de overige tanden.

Wat wordt er gedaan bij een periodieke controle?

Bij een periodieke controle controleert de tandarts je gebit op gaatjes en eventuele
tandvlees ontstekingen. Ook kan hij een röntgenfoto maken om je gebit nog beter te
bestuderen. Vaak reinigt de tandarts gelijk je tanden en krijgen kinderen vaak een
fluorbehandeling. Komt de tandarts een gaatje of een andere afwijking tegen, dan zal hij
hier een nieuwe afspraak voor maken.

Wat is een brug?

Een brug vervangt een ontbrekende tand of kies en bestaat uit een kunsttand en twee
kronen. De kronen worden vastgezet op de twee eigen tanden of kiezen die naast de open
plek zitten. De kunsttand vult de lege plek op.

Hoe poets ik mijn tanden?

Een gezond gebit draagt bij aan een goede lichamelijke gezondheid. Om uw gebit gezond te houden en/of om grotere problemen in de toekomst te voorkomen is het belangrijk om regelmatig uw gebit te laten controleren door uw tandarts. Wij adviseren u om twee keer per jaar op controle te komen bij ons. Gedurende deze controle wordt uw gebit door de tandarts gecontroleerd op: gaatjes, de condities van uw tandvlees, de randafsluiting van vullingen, de aanwezigheid van tandsteen en mogelijke aanwezige ontstekingen.

Hoe vaak moet ik mijn tanden poetsen?

Een gezond gebit draagt bij aan een goede lichamelijke gezondheid. Om uw gebit gezond te houden en/of om grotere problemen in de toekomst te voorkomen is het belangrijk om regelmatig uw gebit te laten controleren door uw tandarts. Wij adviseren u om twee keer per jaar op controle te komen bij ons. Gedurende deze controle wordt uw gebit door de tandarts gecontroleerd op: gaatjes, de condities van uw tandvlees, de randafsluiting van vullingen, de aanwezigheid van tandsteen en mogelijke aanwezige ontstekingen.

Hoeveel kost een implantaat?

Een gezond gebit draagt bij aan een goede lichamelijke gezondheid. Om uw gebit gezond te houden en/of om grotere problemen in de toekomst te voorkomen is het belangrijk om regelmatig uw gebit te laten controleren door uw tandarts. Wij adviseren u om twee keer per jaar op controle te komen bij ons. Gedurende deze controle wordt uw gebit door de tandarts gecontroleerd op: gaatjes, de condities van uw tandvlees, de randafsluiting van vullingen, de aanwezigheid van tandsteen en mogelijke aanwezige ontstekingen.

Wat is een implantaat?

Een implantaat is een kunstwortel, die in de kaak wordt vastgezet. Een implantaat lijkt een
beetje op een schroef en is gemaakt van titanium. Op een implantaat kan een kroon, brug
of (gedeeltelijk) kunstgebit geplaatst worden.

Wanneer moet je een beugel dragen?

Een gezond gebit draagt bij aan een goede lichamelijke gezondheid. Om uw gebit gezond te houden en/of om grotere problemen in de toekomst te voorkomen is het belangrijk om regelmatig uw gebit te laten controleren door uw tandarts. Wij adviseren u om twee keer per jaar op controle te komen bij ons. Gedurende deze controle wordt uw gebit door de tandarts gecontroleerd op: gaatjes, de condities van uw tandvlees, de randafsluiting van vullingen, de aanwezigheid van tandsteen en mogelijke aanwezige ontstekingen.

Wanneer moet je naar de behandeling?

Een gezond gebit draagt bij aan een goede lichamelijke gezondheid. Om uw gebit gezond te houden en/of om grotere problemen in de toekomst te voorkomen is het belangrijk om regelmatig uw gebit te laten controleren door uw tandarts. Wij adviseren u om twee keer per jaar op controle te komen bij ons. Gedurende deze controle wordt uw gebit door de tandarts gecontroleerd op: gaatjes, de condities van uw tandvlees, de randafsluiting van vullingen, de aanwezigheid van tandsteen en mogelijke aanwezige ontstekingen.

Ga naar de bovenkant